ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆ 2026 (ನವೆಂಬರ್ 24): ದೇವ ದೀಪಾವಳಿ, ಶಿವನ ಬಾಣ

ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆ 2026 ಬರುವುದು 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 24, ಮಂಗಳವಾರದಂದು. ಹುಣ್ಣಿಮೆ ತಿಥಿ ನವೆಂಬರ್ 23ರ ರಾತ್ರಿ 11:42ಕ್ಕೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ 24ರ ರಾತ್ರಿ 8:23ಕ್ಕೆ (IST) ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಪುಣ್ಯಸ್ನಾನ, ಹಗಲಿನ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ದೀಪದಾನ ಎಲ್ಲವೂ ನವೆಂಬರ್ 24ರಂದೇ. ವಾರಾಣಸಿಯ ದೇವ ದೀಪಾವಳಿಯೂ 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 24ರಂದೇ; ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗುವುದು ಪ್ರದೋಷ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸಂಜೆ 5:08 ರಿಂದ 7:47 ರವರೆಗೆ.

ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಾದ ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಇಡೀ ಹಿಂದೂ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ತ್ರಿಪುರಾಸುರನ ಮೇಲೆ ಶಿವ ಸಾಧಿಸಿದ ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ತ್ರಿಪುರಾರಿ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಮಹಾವಿಷ್ಣು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವತಾರವಾದ ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರ ತಾಳಿದ ದಿನವೆಂದೂ ಇದನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಮಾಸಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಿಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಮಾಸವನ್ನು ಇದು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ದೀಪದಾನ ಮತ್ತು ದಾನಧರ್ಮಗಳ ದಿನ ಇದು; ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದು ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪೂಜೆಯೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆ 2026: ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯ

ಆಚರಣೆ	ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯ (IST)
ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆ 2026	ಮಂಗಳವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 24, 2026
ಹುಣ್ಣಿಮೆ ತಿಥಿ ಆರಂಭ	ನವೆಂಬರ್ 23, 2026, ರಾತ್ರಿ 11:42
ಹುಣ್ಣಿಮೆ ತಿಥಿ ಮುಕ್ತಾಯ	ನವೆಂಬರ್ 24, 2026, ರಾತ್ರಿ 8:23
ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಹಗಲಿನ ಪೂಜೆ	ನವೆಂಬರ್ 24ರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತದಿಂದ ಮುಂದೆ
ಚಂದ್ರೋದಯ (ದೆಹಲಿ)	ನವೆಂಬರ್ 24, 2026, ಸಂಜೆ 5:01
ದೇವ ದೀಪಾವಳಿ (ವಾರಾಣಸಿ), ಪ್ರದೋಷ ಕಾಲ	ನವೆಂಬರ್ 24, 2026, ಸಂಜೆ 5:08 ರಿಂದ 7:47 ರವರೆಗೆ

ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ ಈ ಸಮಯಗಳು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ವಾರಾಣಸಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ; ಸೂರ್ಯೋದಯ, ಚಂದ್ರೋದಯ ಮತ್ತು ಪ್ರದೋಷದ ಸಮಯಗಳು ನಗರದಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ; ನಿಮ್ಮ ನಗರದ ಸೂರ್ಯೋದಯ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಮತ್ತು ತಿಥಿ ಸಮಯಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಪಂಚಾಂಗ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲ ಹಬ್ಬಗಳಂತೆ ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯೂ ಎಂದಿಗಿಂತ ಎರಡು-ಮೂರು ವಾರ ತಡವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ 2026 ಅಧಿಕ ಮಾಸದ ವರ್ಷ; ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಸವಾದ ಅಧಿಕ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮೇ ಮತ್ತು ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂದಿತ್ತು.

ಮಹತ್ವ: ತ್ರಿಪುರಾರಿ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರ

ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಎರಡು ಮಹಾನ್ ಕಥೆಗಳು ಸಂಗಮಿಸುತ್ತವೆ.

ತ್ರಿಪುರಾರಿ ಪೂರ್ಣಿಮೆ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುರಾಸುರರ ಕಥೆ ಇದೆ - ಮೂವರು ರಾಕ್ಷಸ ಸಹೋದರರು; ಅವರ ಮೂರು ಹಾರುವ ನಗರಗಳಾದ ತ್ರಿಪುರಗಳು ಅವರನ್ನು ಅಜೇಯರನ್ನಾಗಿಸಿದ್ದವು, ಆ ಮೂರೂ ನಗರಗಳು ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಾಲಿಗೆ ಬರುವವರೆಗೆ. ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಶಿವ ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ರಥವಾಗಿಸಿ, ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರರನ್ನು ಅದರ ಚಕ್ರಗಳನ್ನಾಗಿಸಿ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನೇ ಬಾಣವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ಮೂರೂ ನಗರಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದರು. ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ದೇವತೆಗಳು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿದರು; ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಈ ದಿನ ದೇವತೆಗಳ ದೀಪಾವಳಿ - ದೇವ ದೀಪಾವಳಿ. ಅಂದು ಶಿವನನ್ನು ತ್ರಿಪುರದ ಶತ್ರುವಾದ ತ್ರಿಪುರಾರಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರ. ವೇದಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಹಾಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ಮನು ಮಹರ್ಷಿಯ ದೋಣಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಲು ಮಹಾವಿಷ್ಣು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವತಾರವಾಗಿ ದಿವ್ಯ ಮೀನಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮತ್ಸ್ಯನಾಗಿ, ಅವತರಿಸಿದ ದಿನವೆಂದೂ ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದು ಪವಿತ್ರ ಜಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನ ಆ ರಕ್ಷಣೆಯ ನೆನಪನ್ನು ಹೊತ್ತಿದೆ: ಪವಿತ್ರವಾದುದು ಜಲದ ಮೂಲಕವೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯ.

ಈ ದಿನ ಹಲವು ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ. ಸಿಖ್ಖರಿಗೆ ಇದು ಗುರು ನಾನಕ್ ದೇವ್ ಜೀ ಅವರ ಪ್ರಕಾಶ ಪರ್ವ; ಇದನ್ನು ಗುರು ನಾನಕ್ ಜಯಂತಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಪುಷ್ಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಷ್ಕರ್ ಮೇಳ ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಪುಷ್ಕರ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದೊಂದಿಗೆ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಜೈನರು ಇದನ್ನು ಪಾಲಿತಾಣಾ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಾರ್ತೀಕ ಸ್ನಾನ: ಪುಣ್ಯಸ್ನಾನ

ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಪವಿತ್ರ ನದಿಯಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ, ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನ ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯ ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ತಿಂಗಳಿಡೀ ಪ್ರತಿದಿನ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ತೀಕ ಸ್ನಾನ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರು ಈ ದಿನ ತಮ್ಮ ವ್ರತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮಯ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತ - ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ಸುಮಾರು ಕೊನೆಯ ತೊಂಬತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳು; 2026ರಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 24ರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ತಿಥಿಯೊಳಗೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ವರ್ಷ ಸ್ನಾನದ ಸಮಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲ.

• ಪವಿತ್ರ ನದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯ (ಜಲ ಅರ್ಪಣೆ) ನೀಡಿ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಿ.
• ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪೂರ್ಣ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ: ಸ್ನಾನದ ನೀರಿಗೆ ಕೆಲವು ಹನಿ ಗಂಗಾಜಲ ಸೇರಿಸಿ, ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಿ, ಅದೇ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ.
• ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ಅನೇಕರು ಆ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಒಪ್ಪೊತ್ತು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ದಿನವನ್ನು ಜಪ, ದೇವಸ್ಥಾನ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ದಾನಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ದೀಪದಾನ: ದೀಪಗಳ ಅರ್ಪಣೆ

ಬೆಳಗಿದ ದೀಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ದೀಪದಾನ ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆ. ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ದೀಪದಾನವನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ದಾನಗಳಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಹೊಗಳುತ್ತದೆ, ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಅದು ಉತ್ತುಂಗ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

• ಮನೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ,
• ತುಳಸಿ ಗಿಡದ ಬಳಿ - ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ತುಳಸಿ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ ತಲುಪಿದ ತಿಂಗಳ ಸಂಜೆ ದೀಪಗಳನ್ನು ಇದು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ,
• ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ,
• ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ, ಎಲೆಯ ಪುಟ್ಟ ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ನದಿ-ಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬಿಟ್ಟು - ಜಲಕ್ಕೆ ಗೌರವವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ.

ದೀಪಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸರಳ ದಾನವೂ ಇರುತ್ತದೆ: ಆಹಾರ, ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಬಟ್ಟೆ (ಚಳಿಗಾಲ ಶುರುವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ), ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಅನ್ನದಾನ (ಧಾನ್ಯದ ದಾನ) - ಇವೆಲ್ಲ ಈ ದಿನ ವಿಶೇಷ ಫಲ ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ದೇವ ದೀಪಾವಳಿ

ದೀಪಾವಳಿಯ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ನಂತರ ವಾರಾಣಸಿ ದೇವತೆಗಳ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 24ರ ಸಂಜೆ, ಸುಮಾರು 5:08 ರಿಂದ 7:47 ರವರೆಗಿನ ಪ್ರದೋಷ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಗಂಗೆಯ ದಡದ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಘಾಟ್‌ಗಳ ಸಾಲು - ಅಸ್ಸಿಯಿಂದ ರಾಜ್‌ಘಾಟ್‌ವರೆಗಿನ 84 ಘಾಟ್‌ಗಳು - ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಣ್ಣಿನ ಹಣತೆಗಳಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತದೆ. ಈ ರಾತ್ರಿ ದೇವತೆಗಳೇ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಕಾಶಿಗೆ ಇಳಿದು ಬರುತ್ತಾರೆ, ನಗರ ಅವರ ದಾರಿಗೆ ಬೆಳಕು ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ದಶಾಶ್ವಮೇಧ ಘಾಟ್‌ನ ಗಂಗಾ ಆರತಿ ಅಂದು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ದೀಪಗಳ ಸಾಲಿನಿಂದ ಬೆಳಗುವ ಘಾಟ್‌ಗಳ ಮುಂದೆ ದೋಣಿಗಳು ತೇಲುತ್ತವೆ, ಸಂಜೆ ಐದು ಗಂಟೆಯ ಸ್ವಲ್ಪ ನಂತರ ಉದಯಿಸುವ ಚಂದ್ರ ದೀಪಗಳ ನಗರದ ಮೇಲೆ ಏರುತ್ತಾನೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ಹಬ್ಬದ ಸುತ್ತ ಒಂದು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಯೋಜಿಸುವುದಾದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಮನಮೋಹಕ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ತಂಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಿಂಗಳುಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಬುಕ್ ಮಾಡಿ; ನಗರ ಸಂಪೂರ್ಣ ತುಂಬಿಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆ

• ತಮಿಳುನಾಡು (ಕಾರ್ತಿಗೈ ದೀಪಂ): ತಮಿಳರ ದೀಪಗಳ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಸೌರಮಾನದ ಕಾರ್ತಿಗೈ ಮಾಸದ ಕೃತ್ತಿಕಾ ನಕ್ಷತ್ರ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗಿಂತ ಬೇರೆ ದಿನ ಬರಬಹುದು, ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ತಡವಾಗಿ. ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ತಿರುವಣ್ಣಾಮಲೈಯ ಅರುಣಾಚಲ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ತುಪ್ಪದ ಮಹಾದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಹಬ್ಬವನ್ನು ತೃಕ್ಕಾರ್ತಿಕ ಎಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ (ಕಾರ್ತೀಕ ಪೌರ್ಣಮಿ): ಇಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸವನ್ನು ದೀಪಾವಳಿಯ ಮರುದಿನದಿಂದ ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಮಾಸದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಲ್ಲ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಾಸವಿಡೀ ಪ್ರತಿ ಸಂಜೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಕುಟುಂಬಗಳು ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿನಕ್ಕೂ ಒಂದರಂತೆ ಬತ್ತಿಗಳಿರುವ ದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ.
• ಒಡಿಶಾ (ಬೋಇತ ಬಂದಾಣ): ಪ್ರಾಚೀನ ಕಳಿಂಗದಿಂದ ಬಾಲಿ, ಜಾವಾ ಮತ್ತು ಸುಮಾತ್ರಾಗೆ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಕುಟುಂಬಗಳು ಬಾಳೆದಿಂಡಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ, ದೀಪ ಬೆಳಗಿದ ಪುಟ್ಟ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ನದಿ ಮತ್ತು ಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಒಡಿಯಾ ಮನೆತನಗಳು ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸವಿಡೀ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಪಾಲಿಸಿ, ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪೂಜೆಗೆ ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಿನ ಏಕೆ

ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪನಾದ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಥೆಯೇ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದಿನವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ, ಏಕೆಂದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಈ ವ್ರತದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಿಯ ಮಾಸದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ವರ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಾಗಿ, ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿಯಾದಾಗ, ಮದುವೆ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಮನೆಯಂತಹ ಹೊಸ ಆರಂಭದ ನಂತರ, ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಮನೆತನದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಜನರು ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಪೂಜೆ ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚಿನ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಮೃತ ಪ್ರಸಾದದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಧಾನ, ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತು ವರ್ಷದ ಇತರ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗಳ ದಿನಾಂಕಗಳು ನಮ್ಮ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪೂಜೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಲ್ಲಿವೆ.

ಸಂಕಲ್ಪ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಐದು ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಡುವ ಪುರೋಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಈ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ. ಈ ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ, Purohit.app ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿತ ಪುರೋಹಿತರಿಗಾಗಿ ವಿನಂತಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪೂಜೆ, ಮುಂಬೈ, ದೆಹಲಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಪುಣೆ, ಚೆನ್ನೈ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಅನುಭವಿ ಪುರೋಹಿತರನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ; ನೀವು ಬಯಸಿದರೆ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿ 8:23 ರವರೆಗೆ ಇರುವ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ತಿಥಿಯೊಳಗೆ, ನವೆಂಬರ್ 24ರ ಸಂಜೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ; ಸ್ನಾನದ ನಂತರದ ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯವೂ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ.

ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ

ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಮಾಸದ ಕಿರೀಟ ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆ. ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾಸ ಎಂಬುದು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಮಾಸವಿಡೀ ಭಕ್ತರು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ತುಳಸಿಯ ಬಳಿ ಸಂಜೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ, ಭಾಗವತ ಓದುತ್ತಾರೆ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಯಮ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ (ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪೂರ್ಣಿಮಾಂತ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ; ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಮಾಂತ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಧನತ್ರಯೋದಶಿ ಮತ್ತು ದೀಪಾವಳಿಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ) ಹಬ್ಬಗಳ ಅಸಾಧಾರಣ ಸರಣಿಯೇ ಇದೆ: ಧನತ್ರಯೋದಶಿ, ದೀಪಾವಳಿ, ಛಠ್ ಪೂಜೆ, ಉತ್ಥಾನ ಏಕಾದಶಿ ಮತ್ತು ತುಳಸಿ ವಿವಾಹ; ಕೊನೆಗೆ ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಸ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಮದುವೆಗಳ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲೂ ಹೌದು: ಉತ್ಥಾನ ಏಕಾದಶಿಯಿಂದ ವಿವಾಹ ಮುಹೂರ್ತಗಳು ಮತ್ತೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತವೆ, ಅನೇಕರು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ನಂತರದ ವಾರಗಳಲ್ಲೇ ಮದುವೆ ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ನಮ್ಮ 2026 ಮತ್ತು 2027ರ ವಿವಾಹ ಮುಹೂರ್ತ ದಿನಾಂಕಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ನೋಡಿ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

2026ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಯಾವಾಗ?

ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆ 2026 ಬರುವುದು 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 24, ಮಂಗಳವಾರದಂದು. ಹುಣ್ಣಿಮೆ ತಿಥಿ ನವೆಂಬರ್ 23ರ ರಾತ್ರಿ 11:42ಕ್ಕೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ 24ರ ರಾತ್ರಿ 8:23ಕ್ಕೆ (IST) ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ನಾನ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ದೀಪದಾನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನವೆಂಬರ್ 24ರಂದೇ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

2026ರಲ್ಲಿ ವಾರಾಣಸಿಯ ದೇವ ದೀಪಾವಳಿ ಯಾವಾಗ?

ದೇವ ದೀಪಾವಳಿ 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 24, ಮಂಗಳವಾರ - ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನವೇ. ಘಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದೋಷ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸಂಜೆ ಸುಮಾರು 5:08 ರಿಂದ 7:47 ರವರೆಗೆ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆಚರಣೆ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

2026ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಸಮಯ ಯಾವುದು?

ಅತ್ಯಂತ ಶುಭ ಸಮಯ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತ - 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 24ರ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ಕೊನೆಯ ಒಂದೂವರೆ ಗಂಟೆ. ಆ ದಿನ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ತಿಥಿ ರಾತ್ರಿ 8:23 ರವರೆಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಮುಂಜಾನೆಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನವೂ ತಿಥಿಯೊಳಗೇ ಬರುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯನ್ನು ತ್ರಿಪುರಾರಿ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಎಂದು ಏಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?

ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಶಿವ ತ್ರಿಪುರಾಸುರನ ಮೂರು ಹಾರುವ ನಗರಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ನಾಶಮಾಡಿ, ತ್ರಿಪುರದ ಶತ್ರು - ತ್ರಿಪುರಾರಿ - ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದರು. ಆ ವಿಜಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ದೇವತೆಗಳು ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿದರು; ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಈ ದಿನವನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ದೀಪಾವಳಿ, ದೇವ ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬಹುದೇ?

ಹೌದು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪೂಜೆಗೆ ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಅಥವಾ 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 24ರ ರಾತ್ರಿ 8:23ಕ್ಕೆ ಮುಗಿಯುವ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ತಿಥಿಯೊಳಗೆ ಸಂಜೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ. ಪುರೋಹಿತರು ಸಂಕಲ್ಪ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಐದು ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ದೀಪದಾನ ಎಂದರೇನು, ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು?

ಬೆಳಗಿದ ದೀಪಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರ ದಾನವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವುದೇ ದೀಪದಾನ. ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಸಂಜೆ ಮನೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲು, ದೇವರ ಮನೆ ಮತ್ತು ತುಳಸಿ ಗಿಡದ ಬಳಿ ಹಾಗೂ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪದ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ; ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ನದಿ ಅಥವಾ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೀಪವನ್ನು ತೇಲಿಬಿಡಿ. ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಬಟ್ಟೆಗಳ ದಾನವೂ ಇರುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ಗುರು ನಾನಕ್ ಜಯಂತಿ ಒಂದೇ ದಿನವೇ?

ಹೌದು. ಗುರು ನಾನಕ್ ಜಯಂತಿಯನ್ನು (ಪ್ರಕಾಶ ಪರ್ವ) ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಅದೂ 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 24ರಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ, ಗುರುದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾತ್ ಫೇರಿ, ಅಖಂಡ ಪಾಠ ಮತ್ತು ಲಂಗರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಏನನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು?

ದೀಪದಾನಕ್ಕಾಗಿ ದೀಪ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ, ಅನ್ನದಾನ (ಧಾನ್ಯ ಅಥವಾ ಬೇಯಿಸಿದ ಆಹಾರ), ಚಳಿಗಾಲ ಶುರುವಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕಂಬಳಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಪುರೋಹಿತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಶಂಸಿತ ದಾನಗಳು. ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ನೀಡುವ ದಾನಕ್ಕೆ ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಎಂಬುದು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ನಂಬಿಕೆ.

2026ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಇಷ್ಟು ತಡವಾಗಿ ಏಕೆ?

ಏಕೆಂದರೆ 2026 ಅಧಿಕ ಮಾಸದ ವರ್ಷ. 2026ರ ಮೇ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಜೂನ್ ಮಧ್ಯದವರೆಗೆ ಅಧಿಕ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಎಂಬ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಚಾಂದ್ರ ಮಾಸ ಸೇರಿತ್ತು; ಇದರಿಂದ ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನದಿಂದ ದೀಪಾವಳಿಯವರೆಗೆ, ಕಾರ್ತೀಕ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯವರೆಗೆ ಇಡೀ ಹಬ್ಬಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಎಂದಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು ಎರಡು-ಮೂರು ವಾರ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದೆ.