गृहप्रवेश मुहूर्त 2026: नोव्हेंबर-डिसेंबर यादी
ऑक्टोबर 2026 मध्ये गृहप्रवेशाचा एकही मुहूर्त नाही, कारण यंदा चातुर्मास उशिरा संपतो आणि शुक्राचा अस्त (शुक्रास्त) असतो - या काळात गृहप्रवेश टाळला जातो; मुहूर्तांचा हंगाम नोव्हेंबरमध्ये 6 शुभ तारखांनी सुरू होतो (11, 14, 20, 21, 25 आणि 26 नोव्हेंबर 2026) आणि डिसेंबरमध्ये 8 तारखांनी पुढे चालू राहतो (2, 3, 4, 11, 12, 18, 19 आणि 30 डिसेंबर 2026). 2026 हे अधिक मासाचे वर्ष असल्याने सगळे सण-वार नेहमीपेक्षा उशिरा येतात: दिवाळी 8 नोव्हेंबरला आणि प्रबोधिनी (देवउठनी) एकादशी 20 नोव्हेंबर 2026 रोजी आहे. खालील तक्त्यांमधील वेळा दिल्लीनुसार आहेत; विधी ठरवण्यापूर्वी तुमच्या शहराची नेमकी वेळ आमच्या दैनिक पंचांगात पाहा आणि तुमच्या पुरोहितांकडून खात्री करून घ्या.
गृहप्रवेश म्हणजे काय
गृहप्रवेश, म्हणजे शब्दशः "घरात प्रवेश" (तमिळमध्ये ग्रहप्रवेशम्, तेलुगू आणि मल्याळममध्ये गृहप्रवेशम्, कन्नडमध्ये गृहप्रवेश, बंगालीमध्ये गृहो प्रबेश), हा विधी विटा-सिमेंटच्या वास्तूला घरपण देतो. नव्या छताखाली कुटुंब पहिली रात्र घालवण्यापूर्वी या विधीत श्री गणेश, वास्तुपुरुष (जागेची अधिष्ठाता देवता) आणि नवग्रह यांचे आशीर्वाद घेतले जातात. योग्य मुहूर्तावर, यथासांग विधी करून प्रवेश केलेले घर तिथे राहणाऱ्यांना आरोग्य, सलोखा आणि समृद्धी देते, अशी परंपरेची श्रद्धा आहे.
गृहप्रवेशाचे तीन प्रकार
- अपूर्व गृहप्रवेश: नव्याने बांधलेल्या किंवा नव्याने विकत घेतलेल्या, कोऱ्या जागेवरील घरात पहिल्यांदाच केलेला प्रवेश. हा संपूर्ण, विधिवत गृहप्रवेश असतो, आणि मुहूर्ताचे नियम सर्वात काटेकोरपणे इथेच पाळले जातात.
- सपूर्व गृहप्रवेश: कुटुंबाच्या मालकीच्या, पण बराच काळ सोडून दिलेल्या घरात पुन्हा केलेला प्रवेश, उदाहरणार्थ दुसऱ्या शहरात किंवा परदेशात काही वर्षे राहिल्यानंतर. विधी जवळजवळ तसाच असतो, पण थोडा सोपा.
- द्वंद्व गृहप्रवेश: मोठी दुरुस्ती, पुनर्बांधणी, किंवा आग वा पुरासारख्या नुकसानानंतरच्या दुरुस्तीनंतर केलेला प्रवेश. इथे भर शुद्धीकरणावर आणि वास्तुशांतीवर असतो (वास्तुदोष, म्हणजे घराच्या रचनेतील आणि ऊर्जेतील दोष, शांत करणारा विधी).
2026 चे शेवटचे महिने गृहप्रवेशाचा मुख्य हंगाम का असतात
या महिन्यांत दोन प्रवाह एकत्र येतात. पहिला, देशभरातील बिल्डर दिवाळीपूर्वी घरांचा ताबा देण्याची घाई करतात, कारण दीपोत्सवात घराच्या किल्ल्या हाती येणे आणि नव्या घरात पहिले लक्ष्मीपूजन करणे हे घरमालक अत्यंत शुभ मानतात. 2026 मध्ये हा सणाचा काळच उशिरा येतो: धनत्रयोदशी आणि दिवाळी नोव्हेंबरच्या सुरुवातीला आहेत. दुसरा, गृहप्रवेशाचे विधिवत मुहूर्त चातुर्मास संपल्यावरच पुन्हा सुरू होतात, त्यामुळे पावसाळ्यात आणि सणांच्या महिन्यांत ताबा घेतलेल्या सगळ्यांची गर्दी नोव्हेंबर आणि डिसेंबरच्या तारखांवर होते. या तारखांसाठी हॉल, सामान हलवणारे किंवा पुरोहित ठरवायचे असतील, तर लवकर बुकिंग करा; चांगले शनिवार सर्वात आधी भरतात.
गृहप्रवेश मुहूर्त: ऑक्टोबर 2026
ऑक्टोबर 2026 मध्ये गृहप्रवेशाचा एकही मुहूर्त नाही. पंचांगात हा महिना कोराच राहतो: चातुर्मास अजून संपलेला नसतो, आणि 19 ते 29 ऑक्टोबर शुक्राचा अस्त (शुक्रास्त) असतो. ऑक्टोबरमध्ये ताबा मिळणारी कुटुंबे सहसा कागदपत्रांची कामे करतात, सामानही हलवतात, पण विधिवत गृहप्रवेश आणि नव्या घरातील पहिली रात्र नोव्हेंबरच्या मुहूर्तासाठी राखून ठेवतात.
गृहप्रवेश मुहूर्त: नोव्हेंबर 2026
| तारीख | वार | मुहूर्ताची वेळ (दिल्ली) | नक्षत्र | तिथी |
|---|---|---|---|---|
| 11 नोव्हेंबर 2026 | बुधवार | सकाळी 6:41 ते 11:38 | अनुराधा | द्वितीया |
| 14 नोव्हेंबर 2026 | शनिवार | रात्री 8:26 ते 11:24 | उत्तराषाढा | पंचमी |
| 20 नोव्हेंबर 2026 | शुक्रवार | सकाळी 6:58 ते 21 नोव्हेंबर पहाटे 6:32 | उत्तरा भाद्रपदा | दशमी, एकादशी |
| 21 नोव्हेंबर 2026 | शनिवार | 22 नोव्हेंबर पहाटे 4:58 ते 5:55 | रेवती | त्रयोदशी |
| 25 नोव्हेंबर 2026 | बुधवार | सकाळी 6:52 ते 26 नोव्हेंबर सकाळी 6:52 | रोहिणी, मृगशीर्ष | प्रतिपदा, द्वितीया |
| 26 नोव्हेंबर 2026 | गुरुवार | सकाळी 6:53 ते संध्याकाळी 5:47 | मृगशीर्ष | द्वितीया, तृतीया |
11 आणि 14 नोव्हेंबरबद्दल एक सूचना: या दोन तारखा प्रबोधिनी एकादशीच्या (20 नोव्हेंबर) आधी येत असूनही अनेक प्रकाशित पंचांगांच्या यादीत दिसतात. काही घराण्यांच्या परंपरेत दिवाळीनंतर गृहप्रवेश चालतो, तर अधिक काटेकोर परंपरा प्रबोधिनी एकादशीपर्यंत थांबतात. तुमचे घराणे काटेकोर मत पाळत असेल, तर 20 नोव्हेंबरपासूनच्या तारखा निवडा, आणि कोणत्याही परिस्थितीत अंतिम निर्णय तुमच्या पुरोहितांवर सोपवा.
गृहप्रवेश मुहूर्त: डिसेंबर 2026
| तारीख | वार | मुहूर्ताची वेळ (दिल्ली) | नक्षत्र | तिथी |
|---|---|---|---|---|
| 2 डिसेंबर 2026 | बुधवार | रात्री 10:53 ते 3 डिसेंबर सकाळी 6:57 | उत्तरा फाल्गुनी | दशमी |
| 3 डिसेंबर 2026 | गुरुवार | सकाळी 6:58 ते 9:24 | उत्तरा फाल्गुनी | दशमी |
| 4 डिसेंबर 2026 | शुक्रवार | सकाळी 10:24 ते रात्री 11:45 | चित्रा | एकादशी |
| 11 डिसेंबर 2026 | शुक्रवार | 12 डिसेंबर पहाटे 3:06 ते सकाळी 7:03 | उत्तराषाढा | तृतीया |
| 12 डिसेंबर 2026 | शनिवार | सकाळी 7:04 ते दुपारी 2:06 | उत्तराषाढा | तृतीया |
| 18 डिसेंबर 2026 | शुक्रवार | रात्री 11:15 ते 19 डिसेंबर सकाळी 7:08 | रेवती | दशमी |
| 19 डिसेंबर 2026 | शनिवार | सकाळी 7:09 ते दुपारी 3:58 | रेवती | दशमी |
| 30 डिसेंबर 2026 | बुधवार | सकाळी 7:13 ते दुपारी 12:36 | उत्तरा फाल्गुनी | सप्तमी |
18, 19 आणि 30 डिसेंबरबद्दलही अशीच सावधगिरी लागू होते: या तारखा धनुर्मासात (खरमास) येतात, म्हणजे डिसेंबरच्या मध्यापासून सुरू होणाऱ्या त्या सौर महिन्यात, जेव्हा सूर्य धनु राशीत असतो. या काळात लग्नाचे मुहूर्त पूर्णपणे बंद असतात, आणि अनेक कुटुंबे गृहप्रवेशाबाबतही तेच पथ्य पाळतात, तर काही पंचांग परंपरा या तारखा गृहप्रवेशासाठी चालतील अशा दाखवतात. तुमचे कुटुंब खरमास काटेकोरपणे पाळत असेल, तर 12 डिसेंबरपर्यंत विधी पूर्ण करा किंवा जानेवारीच्या मध्यातील मकर संक्रांतीपर्यंत थांबा. खरमासात मुहूर्त का थांबतात, हे आमच्या लग्नमुहूर्तांच्या यादीवरील लेखात सविस्तर सांगितले आहे.
गृहप्रवेशाचा विधी कसा असतो
पारंपरिक गृहप्रवेश एका ठरलेल्या क्रमाने होतो, आणि संपूर्ण वेळ पुरोहित मार्गदर्शन करतात:
- कलश आणि उंबरठ्याचे विधी: प्रवेशद्वारावर कलशाची (पाण्याने भरलेला तांब्याचा किंवा पितळेचा कलश, त्यावर आंब्याची पाने आणि नारळ) पूजा केली जाते; प्रवेशद्वार आंब्याच्या पानांच्या आणि झेंडूच्या फुलांच्या तोरणाने आणि नव्या रांगोळीने सजवलेले असते. घरची गृहिणी अनेकदा उंबरठ्यावर ठेवलेले तांदळाचे माप पायाने लवंडते, जे घरात येणाऱ्या समृद्धीचे प्रतीक आहे, आणि नेमक्या मुहूर्तावर कुटुंब उजवे पाऊल आधी टाकून घरात प्रवेश करते. तमिळ आणि तेलुगू घरांत हळद, कुंकू आणि फुलांनी पूजलेली गाय आणि तिचे वासरू यांना सर्वात आधी आत आणले जाते; फ्लॅटमध्ये कुटुंबे इमारतीच्या प्रवेशद्वारापाशी गाईचे स्वागत करतात किंवा तिचे चित्र वापरतात.
- गणेश पूजन: प्रत्येक हिंदू विधीप्रमाणे, नव्या सुरुवातीतील विघ्ने दूर व्हावीत म्हणून सर्वप्रथम श्री गणेशाचे आवाहन केले जाते.
- वास्तुपूजा आणि वास्तुशांती: वास्तुपुरुषाचे पूजन करून अर्पण केले जाते, आणि वास्तुदोष आणि नवग्रह शांत करण्यासाठी होम (पवित्र अग्नीतील विधी) केला जातो. परंपरेनुसार होमाचा धूर घरातील प्रत्येक खोलीत फिरवला जातो.
- दूध उतू घालणे: नव्या स्वयंपाकघरात नव्या भांड्यात दूध उकळले जाते आणि ते उतू जाऊ दिले जाते, जे भरभरून येणाऱ्या समृद्धीचे शुभ लक्षण मानले जाते. या दुधाची बहुधा खीर केली जाते; घरात शिजलेला हा पहिला पदार्थ आधी देवांना नैवेद्य म्हणून आणि मग उपस्थित सर्वांना दिला जातो.
- गृहस्थ विधी आणि पहिली रात्र: आरती आणि आशीर्वादाने विधी पूर्ण होतो (तेलुगू कुटुंबे अनेकदा सत्यनारायण व्रतम् देखील करतात), आणि कुटुंबाने त्याच रात्री नव्या घरात झोपावे असा संकेत आहे; घरात दिवा लावून ठेवावा, आणि प्रवेशानंतर लगेच घर कुलूप लावून रिकामे सोडू नये.
तयारीची यादी
- आधी बांधकाम पूर्ण करा: दारे, खिडक्या आणि स्वयंपाकघर पूर्ण झालेले असावे; अपूर्ण घरात प्रवेश करणे परंपरेला मान्य नाही.
- घराची पूर्ण साफसफाई करा, आणि शक्य असल्यास एक दिवस आधी प्रत्येक खोलीत गंगाजल शिंपडा.
- प्रवेशद्वार तोरण, रांगोळी आणि झेंडूच्या फुलांनी सजवा; दाराच्या बाजूला स्वस्तिक काढून ठेवा.
- पूजा साहित्याची तयारी करा: कलश, नारळ, आंब्याची पाने, दूध उकळण्यासाठी नवे भांडे, होमाचे साहित्य, फुले, फळे, मिठाई आणि नवा झाडू. नेमकी यादी तुमचे पुरोहित आधीच देतील.
- सर्वात आधी घरात नेण्यासाठी गणपती आणि लक्ष्मीच्या मूर्ती किंवा फोटो तयार ठेवा.
- मुहूर्ताच्या वेळेचे वास्तववादी नियोजन करा: सकाळ मोकळी ठेवा, आणि सामान हलवणाऱ्यांना सांगून ठेवा की फर्निचर पूजेनंतर आले तरी चालेल.
- जवळच्या नातेवाइकांना बोलवा, आणि परंपरेनुसार पुरोहितांना आणि काही पाहुण्यांना भोजन द्या; अनेक कुटुंबे पहिली पोळी गाईसाठीही बाजूला ठेवतात.
पुरोहित काय करतात, आणि किती वेळ लागतो
तुमच्या शहराचे पंचांग आणि तुमची इच्छा असल्यास घरमालकांच्या कुंडल्या पाहून, पुरोहित त्या दिवसाच्या मुहूर्ताच्या वेळेतली नेमकी घटिका ठरवतात. संपूर्ण विधीचा क्रम त्यांना ठाऊक असतो: संकल्प (विधीचा औपचारिक उद्देश सांगणे), गणेश पूजन, कलश स्थापना, वास्तुमंडल पूजन, नवग्रह होम आणि शेवटची आरती; आणि प्रत्येक टप्पा समजावून सांगतात, म्हणजे कुटुंब फक्त पाहत न राहता समजून सहभागी होते. साधारण गृहप्रवेशाला सुमारे 2 ते 3 तास लागतात; मोठा वास्तुशांती होम असेल तर 4 तासांपर्यंत लागू शकतात. बहुतेक कुटुंबे पूजा सकाळी ठेवतात आणि नंतर जेवण देतात.
तारीख ठरवायला तयार असाल, तेव्हा तुम्ही Purohit.app मार्फत पडताळणी झालेल्या पुरोहितांसाठी विनंती पाठवू शकता; पुरोहित पूजा साहित्याची यादी आधीच देतात आणि विधी तुमच्या कुटुंबाला हव्या त्या भाषेत करतात. पुण्यातील आणि बंगळुरूमधील गृहप्रवेश, हैदराबादमधील वास्तुपूजा आणि मुंबईतील गृहप्रवेशाचे विधी यांसाठीची आमची पाने पाहा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
2026 च्या शेवटी गृहप्रवेशासाठी सर्वात चांगल्या तारखा कोणत्या?
नोव्हेंबर 2026 मध्ये 11, 14, 20, 21, 25 आणि 26; डिसेंबर 2026 मध्ये 2, 3, 4, 11, 12, 18, 19 आणि 30. 20 नोव्हेंबर ते 12 डिसेंबर या काळातील तारखांबद्दल परंपरांमध्ये सर्वात कमी मतभेद आहेत, आणि 25 व 26 नोव्हेंबर (रोहिणी आणि मृगशीर्ष नक्षत्र) विशेष पसंतीच्या आहेत.
ऑक्टोबर 2026 मध्ये गृहप्रवेशाचे मुहूर्त का नाहीत?
ऑक्टोबर 2026 चातुर्मासात येतो, म्हणजे भगवान विष्णूंच्या योगनिद्रेच्या चार महिन्यांत, आणि याच काळात शुक्राचा अस्तही (शुक्रास्त) असतो, त्यामुळे गृहप्रवेश टाळला जातो. 2026 मध्ये अधिक मास असल्याने चातुर्मास नेहमीपेक्षा उशिरा, प्रबोधिनी एकादशीला, 20 नोव्हेंबर 2026 रोजी संपतो.
डिसेंबर 2026 च्या शेवटी खरमासात गृहप्रवेश करता येतो का?
याबाबत पंचांग परंपरांमध्ये मतभेद आहेत. काही पंचांगे 18, 19 आणि 30 डिसेंबर 2026 या तारखा ग्राह्य मानतात, तर काटेकोर कुटुंबे धनुर्मासात कोणतीही नवी सुरुवात टाळतात; धनुर्मास डिसेंबरच्या मध्यापासून 14 जानेवारी 2027 रोजीच्या मकर संक्रांतीपर्यंत असतो. तुमच्या कुटुंबाची परंपरा आणि पुरोहितांचा सल्ला पाळा.
गृहप्रवेशापूर्वी सामान नव्या घरात हलवता येते का?
हो, सामान आणि फर्निचर आधी हलवणे साधारणपणे चालते; परंपरा मुहूर्तासाठी राखून ठेवते ती विधिवत पहिली पावले, पूजा आणि कुटुंबाची नव्या घरातील पहिली रात्र. विधीपूर्वी नव्या स्वयंपाकघरात रोजचा स्वयंपाक करणे टाळा.
गृहप्रवेश आणि वास्तुशांती यांत फरक काय?
गृहप्रवेश हा संपूर्ण प्रवेश विधी आहे, तर वास्तुशांती हा त्यातील विशिष्ट होम आहे, जो वास्तुदोष शांत करतो आणि वास्तुपुरुष व नवग्रहांचा सन्मान करतो. दुरुस्तीनंतरच्या द्वंद्व गृहप्रवेशात वास्तुशांती हाच मुख्य विधी असतो.
गृहप्रवेशाच्या विधीला किती वेळ लागतो?
साधारण विधीला 2 ते 3 तास लागतात. संपूर्ण वास्तुशांती होम आणि नवग्रह पूजन असेल तर 4 तासांपर्यंत लागू शकतात. सकाळची वेळ पसंत केली जाते, आणि नंतर कुटुंबासोबत जेवण होते.
मुहूर्ताच्या वेळा शहरानुसार बदलतात का?
हो. या लेखातील वेळा दिल्लीसाठी काढलेल्या आहेत. सूर्योदयाशी जोडलेल्या वेळा मुंबई, बंगळुरू, चेन्नई आणि कोलकाता यांसारख्या शहरांमध्ये काही मिनिटांपासून तासाभरापर्यंत बदलतात, त्यामुळे तुमच्या शहराची वेळ Purohit.app च्या पंचांग पानावर आणि तुमच्या पुरोहितांकडून तपासून घ्या. मध्यरात्र ओलांडणारा मुहूर्त, पंचांगात तो ज्या तारखेचा मानला जातो, त्याच तारखेखाली दिला आहे: पुढच्या तारखेला संपणारा मुहूर्त ती रात्रभर चालतो, आणि मध्यरात्रीनंतर सुरू होऊन सूर्योदयापूर्वी संपणारा मुहूर्त पहिल्या स्तंभातील तारखेच्या रात्रीचा असतो.
गृहप्रवेशाच्या रात्री त्याच घरात झोपणे आवश्यक आहे का?
परंपरेनुसार विधीनंतरची पहिली रात्र कुटुंबाने नव्या घरातच घालवावी, आणि लगेच घर कुलूप लावून सोडू नये. त्या दिवसापासून घरात दिवा लावणे आणि स्वयंपाकघर वापरात ठेवणे शुभ मानले जाते.
आम्ही कसे तपासतो: आमच्या मार्गदर्शकांतील तारखा आणि मुहूर्त प्रकाशित करण्यापूर्वी पंचांगाशी जुळवून पाहिले जातात, आणि व्यावहारिक तपशील - साहित्य, लागणारा वेळ, दक्षिणा - Purohit.app वरील प्रत्यक्ष बुकिंगवर आधारित आहेत. परंपरा समाजानुसार बदलतात; तुमच्या पुरोहितांचे मार्गदर्शनच अंतिम. हे पान आमच्या इंग्रजी मार्गदर्शकाचे भाषांतर आहे. काही वेगळे वाटल्यास इंग्रजी पान प्रमाण माना.
