పూజలు, సంస్కారాలు12 నవంబర్ 2026

వాస్తు దోషం: అర్థం, లక్షణాలు, ఎలా చూసుకోవాలి

వాస్తు దోషంవాస్తు దోష లక్షణాలువాస్తు పురుషుడువాస్తు శాస్త్రంvastu dosham in telugu

వాస్తు దోషం అంటే ఇల్లు ఉన్న తీరులో లేదా కట్టిన తీరులో ఉండే లోపం: సింహద్వారానికి సరిగ్గా ఎదురుగా ఏదైనా ఉండటం, ఒక మూల లేకపోవడం, స్థలంలోని ఒక ముఖ్యమైన బిందువు మీద స్తంభం, నేలలో పాతిపెట్టిన ఏదైనా వస్తువు, లేదా దిక్కులకు సరిగ్గా తిరిగి లేని ఇల్లు. పాత వాస్తు గ్రంథాలు ఈ మాటను ఇలాగే వాడతాయి. ఒక్కో లోపానికి అవి ఆశించిన ఫలితాన్ని కూడా చెబుతాయి. దోషం అంటే లోపం. వాస్తు శాస్త్రంలో (ఇంగ్లీషులో Vaastu అని కూడా రాస్తారు) ఈ లోపాలు భౌతికమైనవి: భవనాన్ని చూస్తేనే వాటిని కనిపెట్టవచ్చు.

ఇందులో ఏదీ భయపడాల్సిన విషయం కాదు: స్థలాన్ని పరీక్షించే పద్ధతులు చెబుతూనే బృహత్ సంహిత ఒక మాట అంటుంది, ఏ స్థలంలో ఒక వ్యక్తి మనసు సంతోషంగా ఉంటుందో ఆ స్థలం అతనికి శుభమే (53.95).

వాస్తు దోషం అర్థం: పాత గ్రంథాల్లో "దోషం" అంటే ఏమిటి

ఈ లోపాలు ముఖ్యంగా బృహత్ సంహిత నుంచి వస్తాయి. ఇది వరాహమిహిరుడు ఆరవ శతాబ్దంలో రాసిన గ్రంథం, దీని 53వ అధ్యాయం ఇళ్ల నిర్మాణం గురించి. మత్స్య పురాణం (అధ్యాయాలు 252-257) నుంచి కూడా వస్తాయి. తర్వాతి వాస్తు గ్రంథాలు మరికొన్ని చేరుస్తాయి: మయమతం, మానసారం, విశ్వకర్మ ప్రకాశం, సమరాంగణ సూత్రధారం (పదకొండవ శతాబ్దపు భోజ మహారాజు రాసినదిగా చెబుతారు). సమరాంగణ సూత్రధారం ఇళ్ల దోషాలకే ఒక పూర్తి అధ్యాయాన్ని (48) కేటాయిస్తుంది.

వీటిలో చాలావాటి వెనుక ఒకే భావన ఉంది. స్థలమే వాస్తు పురుషుని శరీరం. దేవతలు ఆయనను బోర్లా నేల మీద అదిమిపట్టారు, ఆయన తల ఈశాన్య మూలలో ఉంటుంది (బృహత్ సంహిత 53.2-3, 53.51). స్థలాన్ని ఆయన శరీరం మీద గడుల పటంగా గీస్తారు, అదే వాస్తు పురుష మండలం. ఇల్లు ఆయనను గాయపరచకూడదు: ఒక మర్మస్థానం మీద స్తంభం గానీ, ఒక భాగం కోసేసి ఉండటం గానీ ఆయన శరీరానికి తగిలిన గాయంగా లెక్కిస్తారు. ద్వారానికి సరిగ్గా ఎదురుగా ఏదైనా ఉండటం వంటి మిగతా దోషాలను వాటికవే విడిగా చూస్తారు.

ఒక్కో లోపానికి గ్రంథాలు ఒక ఫలితం చెబుతాయి. అవి రాజులు, ధాన్యాగారాల కాలంలోని ఇంటి కోసం రాసినవి: డబ్బు, ధాన్యం నష్టం, రాజు వల్ల ఇబ్బంది, దొంగల భయం. ఇక్కడ వాటిలో తేలికైన వాటిని ఇస్తున్నాం, మిగతావి వదిలేస్తున్నాం.

గ్రంథాలు నిజంగా చెప్పే దోషాలు

  • సింహద్వారానికి ఎదురుగా ఏదైనా ఉండటం. ద్వారానికి ఎదురుగా దారి, చెట్టు, ఒక మూల, బావి, స్తంభం లేదా నీటి కాలువ ఉంటే అది దోషం. ఎత్తుకు రెండింతల కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంటే హాని లేదు (బృహత్ సంహిత 53.76). మత్స్య పురాణం దీన్ని వేధ, అంటే "గుచ్చుకోవడం" అంటుంది (255.10-14), సమరాంగణ సూత్రధారం ద్వార-వేధ అంటుంది (39.56). ద్వారానికి సూటిగా వచ్చే దారిని విశ్వకర్మ ప్రకాశం మార్గ-వేధ అంటుంది (7.79-80): ఈ రోజుల్లో చెప్పే వీధి శూల (వీధిపోటు)కు శాస్త్రీయ మూలం ఇదే, ఆ పేరు మాత్రం ఈ గ్రంథాల్లో లేదు.
  • మర్మస్థానానికి దెబ్బ. గడుల పటంలో వికర్ణాలు కలిసే బిందువులు, గడుల సరిగ్గా మధ్య భాగాలు మర్మాలు. వాటిలో ఒకదాని మీద స్తంభం, మేకు లేదా గూటం పాతితే అది దోషం; యజమాని తన శరీరంలోని అదే భాగంలో దాని ప్రభావాన్ని అనుభవిస్తాడని గ్రంథం చెబుతుంది (బృహత్ సంహిత 53.57-58). మర్మాలు స్థలం గడుల పటంలోని బిందువులు కాబట్టి, ఇది ఇంటిని ప్లాన్ చేసి కట్టేవారు చూసుకోవాల్సిన విషయం.
  • మధ్య భాగం. స్థలం నడిమధ్య, బ్రహ్మస్థానం, బ్రహ్మదేవునిది. దాన్ని మురికి, ఎంగిలి ఆహారం లేకుండా శుభ్రంగా ఉంచాలని బృహత్ సంహిత కోరుతుంది (53.66). తర్వాతి గ్రంథాలు ఇంకా ముందుకు వెళ్లి దాని మీద ఏమీ కట్టకుండా ఉంచమంటాయి: దాని మీద ప్రధాన భవనం వద్దు (మయమతం 26.2a), నివాసం వద్దు (మానసారం XXXVI.15), స్తంభం గానీ గోడ గానీ వద్దు (విశ్వకర్మ ప్రకాశం 7.108-110).
  • పాతిపెట్టిన వస్తువు (శల్యం). నేలలో పాతిన కర్ర ధననష్టం తెస్తుంది; ఎముక రోగాన్ని, పశువులకు హానిని తెస్తుంది; పొట్టు కుప్ప సంపద రాకను అడ్డుకుంటుంది (బృహత్ సంహిత 53.60-62, ఎం. రామకృష్ణ భట్ అనువాదం ప్రకారం; పొట్టు గురించిన పంక్తి కొన్ని ప్రతుల్లో లేదు).
  • కోసిన లేదా లేని మూల. వాస్తు పురుషునికి ఎడమ చేయి లేకపోతే డబ్బు, ధాన్యం నష్టం అని, అన్ని అవయవాలతో పూర్తిగా ఉంటే గౌరవం, సంపద, సుఖం అని గ్రంథం చెబుతుంది (బృహత్ సంహిత 53.67-68). నేల మీద "లేకపోవడం" అంటే ఏమిటో శ్లోకం చెప్పదు. సాధారణంగా ఆ భాగం కోసేసి ఉన్న స్థలం లేదా ప్లాన్ అని అర్థం చేసుకుంటారు. కొన్ని భాగాలు మరీ చిన్నగా లేదా మరీ పెద్దగా ఉన్న స్థలాన్ని వదిలేయమని మత్స్య పురాణం చెబుతుంది (253.50).
  • దిక్కులకు సరిగ్గా లేకపోవడం. ఏ దిక్కుకూ సరిగ్గా తిరిగి లేని ఇంటిని దిఙ్మూఢం అంటారు. బృహత్ సంహిత (53.115), మత్స్య పురాణం (256.27-28), సమరాంగణ సూత్రధారం (48.9-12) దీన్ని దోషంగా చెబుతాయి.
  • ద్వారంలోనే లోపాలు. తనంతట తానే తెరుచుకునే లేదా మూసుకునే తలుపు, మరీ పెద్దది లేదా మరీ తక్కువ ఎత్తుది, ఇరుకైనది, లేదా వంకరగా ఉన్నది (బృహత్ సంహిత 53.79-81). సింహద్వారం ఇంట్లో అన్నిటికన్నా చక్కని ద్వారంగా ఉండాలి కూడా, మరే ద్వారమూ దాన్ని మించకూడదు (53.82).
  • చెట్లు, పరిసరాలు. ఇంటికి తూర్పున రావి (అశ్వత్థం), పడమర మర్రి, ఉత్తరాన మేడి (ఉదుంబరం), దక్షిణాన జువ్వి (ప్లక్షం) ఉంటే దోషం; అవే చెట్లు ఎదురు వైపుల్లో ఉంటే మంచిది (బృహత్ సంహిత 53.85). ఇంటి దగ్గర ముళ్ల చెట్లు శత్రుభయాన్ని తెస్తాయి (53.86), పక్కనే నాలుగు దారుల కూడలి ఉంటే అపకీర్తి (53.89-90).
  • ఒక వైపే పొడిగింపు. ఇంటిని అసలు పొడిగించవద్దని మత్స్య పురాణం సలహా ఇస్తుంది; తప్పనిసరిగా పొడిగించాల్సి వస్తే అన్ని వైపులా పొడిగించమంటుంది. ఒక్కో దిక్కులో పొడిగిస్తే ఒక్కో చెడు ఫలితం చెబుతుంది; ఈశాన్యానికి అది ధాన్యనష్టం (256.28-33). కాబట్టి ఈశాన్యం పెంచితే అదృష్టం అనే ప్రచారంలో ఉన్న మాట శాస్త్ర గ్రంథాల్లో లేదు.

పాత గ్రంథాలు అన్ని విషయాల్లో ఏకీభవించవు: దక్షిణ గోడ మీద ద్వారం ఎక్కడ ఉండాలో బృహత్ సంహిత, మత్స్య పురాణం వేర్వేరు స్థానాలను మెచ్చుకుంటాయి (దక్షిణ ముఖ ఇంటి వాస్తు చూడండి). మయమతం వాస్తు పురుషుని తలను తూర్పు వైపు పెడుతుంది (7.49).

వాస్తు దోషం లక్షణాలు: మీ ఇంటిని ఎలా చూసుకోవాలి

పాత గ్రంథాలు చూడమని చెప్పేవి ఇవి. ఇంటిని చూడటానికి వచ్చే పురోహితులు గానీ వాస్తు నిపుణులు గానీ కూడా వీటినే చూస్తారు.

  1. సింహద్వారం దగ్గర నిలబడి సూటిగా బయటికి చూడండి. దానికి సరిగ్గా ఎదురు వరుసలో ఉన్న ప్రతిదాన్నీ గమనించండి: ద్వారం దగ్గరకు వచ్చి ఆగే దారి, చెట్టు, స్తంభం, బావి, మురుగు కాలువ, మరో భవనం మూల. ఎత్తుకు రెండింతల దూరం దాటితే హాని లేదు (బృహత్ సంహిత 53.76); విశ్వకర్మ ప్రకాశం ఇంటి ఎత్తుకు రెండింతలు అంటుంది (7.97-98). దూరంగా ఉన్న అడ్డును, సూటిగా ఎదురుగా కాకుండా పక్కకి వాలుగా ఉన్నదాన్ని, లేదా గోడ, నీరు, కొండల వెనుక ఉన్నదాన్ని కూడా విశ్వకర్మ ప్రకాశం దోషం కాదంటుంది (14.49-54).
  2. గోడలను కంపాస్‌తో సరిచూడండి. గోడలు సుమారుగా ఉత్తర-దక్షిణంగా, తూర్పు-పడమరగా ఉండాలని గ్రంథాలు కోరతాయి; ఎన్ని డిగ్రీల తేడా వరకు సరే అని చెప్పవు. నగరాల్లో చాలా భవనాలు దిక్కులకు బదులు రోడ్డు వరుసను అనుసరిస్తాయి. అలా తిరిగి ఉన్న భవనానికి గ్రంథాలు ఏ పరిహారమూ చెప్పవు, దానికి కంగారుపడాల్సిన అవసరం లేదు.
  3. స్థలం లేదా ఫ్లోర్ ప్లాన్ ఆకారాన్ని చూడండి. ఏదైనా మూల కోసేసి ఉందా? వాస్తు పురుషుని తల ఈశాన్యంలో, పాదాలు నైరుతిలో, చేతులు ఆగ్నేయంలో, వాయవ్యంలో ఉంటాయి (గరుడ పురాణం 1.46.2). కాబట్టి ఏ భాగం లేదో దాన్ని బట్టి, పాత పద్ధతిలో ఏ అవయవం లేనట్టు చెబుతారో తెలుస్తుంది.
  4. మధ్య భాగాన్ని కనుక్కోండి. అది శుభ్రంగా ఉందా, స్తంభం గానీ గోడ గానీ లేకుండా ఖాళీగా ఉంచారా?
  5. చుట్టూ చూడండి. ఇంటిని ఒక వైపు మాత్రమే పొడిగించారా? దగ్గర్లో ఏ చెట్లు ఉన్నాయి, ఏ వైపున?

కంటికి కనిపించని దోషం పాతిపెట్టిన వస్తువు ఒక్కటే. బృహత్ సంహిత దాన్ని పూజాకార్యాల సమయంలో కనిపించే సూచనలతో కనిపెడుతుంది (53.59); విశ్వకర్మ ప్రకాశం ఇప్పటికే అక్కడ నివసిస్తున్న కుటుంబంలో కనిపించే సూచనలతో కూడా కనిపెడుతుంది, ఉదాహరణకు ఎప్పుడూ గొడవలు జరగడం (12.27-32). పాతిపెట్టిన వస్తువులు, అపశకునాలు తప్ప, గ్రంథాలు భవనం నుంచి మొదలుపెడతాయి, కుటుంబం డబ్బు ఇబ్బందులు లేదా అనారోగ్యం నుంచి కాదు. గ్రంథాల లాగే ఈ పరిశీలనలు కూడా సొంత స్థలంలో ఉన్న విడి ఇంటిని దృష్టిలో పెట్టుకున్నవి; అపార్ట్‌మెంట్ అయితే ఫ్లాట్లు, అద్దె ఇళ్లకు వాస్తు చూడండి.

పాత గ్రంథాలు దోషం అనని విషయాలు

ఈ రోజుల్లో వాస్తు దోషం అని చెప్పేవాటిలో చాలావరకు పైన చెప్పిన ఏ గ్రంథంలోనూ లేవు. మేము చూసిన అగ్ని, గరుడ పురాణాల్లో గానీ, ధర్మ గ్రంథాల్లో గానీ కూడా లేవు.

ఈ రోజు దోషం అనేదిపాత గ్రంథాలు ఏం చెబుతాయి
ఈశాన్యంలో టాయిలెట్ఇప్పుడు మనం కట్టుకునే విధంగా ఇంటికి అనుబంధంగా ఉండే టాయిలెట్ గురించి ఏ గ్రంథమూ చర్చించదు. ధర్మ గ్రంథాలు మలమూత్ర విసర్జనకు నివాసానికి దూరంగా వెళ్లమంటాయి (ఆపస్తంబ ధర్మసూత్రం 1.11.31.2). తర్వాతి కాలపు రెండు వాస్తు గ్రంథాలు మరుగుదొడ్డికి నైరుతి వైపు చోటు ఇస్తాయి: మయమతం బయటి కట్టడంలో (26.214), విశ్వకర్మ ప్రకాశం దక్షిణానికి, నైరుతికి మధ్య (2.96).
ఒక్కో దిక్కుకు ఒక్కో గోడ రంగుఎక్కడా లేదు. ఇంటి స్థలానికి ఉన్న ఒకే రంగు నియమం దాని మట్టి రంగు (బృహత్ సంహిత 53.96).
మంచానికి లేదా ద్వారానికి ఎదురుగా అద్దాలుఎక్కడా లేదు.
నైరుతిలో మెట్లు, బేసి సంఖ్యలో మెట్లుఎక్కడా లేదు. అయితే ద్వారాలు, మెట్లు సవ్య దిశలో (ప్రదక్షిణంగా) తిరగాలని సమరాంగణ సూత్రధారం చెబుతుంది (39.46).
నైరుతిలో బరువైన ఫర్నిచర్ఎక్కడా లేదు. బృహత్ సంహిత ఇంటి సామాన్లను నైరుతిలో ఉంచమంటుంది (53.118): అది సామాన్ల నిల్వ గురించి, బరువు గురించిన నియమం కాదు.
నైరుతిలో మాస్టర్ బెడ్‌రూమ్ఎక్కడా లేదు. అగ్ని పురాణం పడకగదిని దక్షిణంలో పెడుతుంది (106.18).

ఆధునిక జాబితాలు కూడా ఒకదానితో ఒకటి ఏకీభవించవు. రెండు పెద్ద ప్రాపర్టీ వెబ్‌సైట్లు టాయిలెట్ ఎప్పుడూ ఈశాన్యంలో ఉండకూడదని చెబుతాయి; ఒక పెయింట్ కంపెనీ హోమ్-డిజైన్ సైట్ మాత్రం ఈశాన్యాన్ని "కూడా పరిగణించవచ్చు" అంటుంది.

మీ ఇంట్లో దోషం ఉంటే

గ్రంథాలు చెప్పే పరిహారాలు కొన్నే: పాతిపెట్టిన వస్తువును తీసేయడం, గ్రంథాలు హెచ్చరించే చెట్లను నరకలేకపోతే వాటి మధ్య మంచి చెట్లు నాటడం, అడ్డులను దూరంగా ఉంచడం, దెబ్బతిన్న భాగానికి శాంతి కర్మలు, వాస్తు పూజ. కేవలం "తప్పు" చోట ఉన్న ద్వారాన్ని గానీ గదిని గానీ సరిచేసే పరిహారం మేము చూసిన ఏ గ్రంథంలోనూ లేదు. ఒక్కో పరిహారం, పిరమిడ్లు, ఉప్పు గిన్నెలు ఎక్కడి నుంచి వచ్చాయి అనేవి మా వాస్తు దోష పరిహారాలు గైడ్‌లో ఉన్నాయి. ఏదైనా మార్పు తర్వాత లేదా ఏదైనా ఆందోళన వల్ల ఇంటికి శాంతి చేయించుకోవాలని కుటుంబం అనుకున్నప్పుడు పురోహితులు జరిపించే కర్మ వాస్తు శాంతి హోమం.

మేము ఎలా సరిచూస్తాం: మా వ్యాసాల్లోని తేదీలు, ముహూర్తాలను ప్రచురించే ముందు పంచాంగంతో సరిచూస్తాం, ఆచరణ వివరాలు - సామగ్రి, సమయం, దక్షిణ - Purohit.app లో జరిగిన నిజమైన బుకింగ్‌ల ఆధారంగా ఉంటాయి. ఆచారాలు సంప్రదాయాన్ని బట్టి మారుతాయి; మీ పురోహితుల సలహాయే ప్రమాణం. ఈ పేజీ మా ఇంగ్లీష్ వ్యాసానికి అనువాదం. ఎక్కడైనా తేడా కనిపిస్తే, ఇంగ్లీష్ పేజీనే ప్రమాణంగా తీసుకోండి.

మీ కార్యక్రమానికి పురోహితులు కావాలా?

మీకు ఏ పూజ కావాలో చెప్పండి. మీ నగరంలోని పురోహితులు ఫోన్ లేదా WhatsApp ద్వారా మిమ్మల్ని సంప్రదిస్తారు.

పురోహితుల కోసం అభ్యర్థించండిపురోహితుల కోసం అభ్యర్థించండి

ఈ నగరాల్లో పురోహితుడిని బుక్ చేయండి: హైదరాబాద్ విశాఖపట్నం సంగారెడ్డి ఏలూరు ఖమ్మం వరంగల్ నెల్లూరు కడప

రాబోయే అన్ని పండుగలు, వ్రతాలు, మీ నగరపు తేదీలతో

సంబంధిత వ్యాసాలు

పూజలు, సంస్కారాలు

వాస్తు శాంతి పూజ: ఎప్పుడు చేస్తారు, హోమం ఎలా

వాస్తు శాంతిపై సూటిగా ఒక గైడ్: ఏ సందర్భాల్లో చేస్తారు, గృహప్రవేశంతో ఎలా ముడిపడి ఉంది, హోమంలో ఏం జరుగుతుంది, పూజా సామగ్రి, బుక్ చేసేటప్పుడు ఏమేమి మాట్లాడుకోవాలి.

దోషాలు, పరిహారాలు

కుజ దోషం: అసలు అర్థం, జాతకంలో ఎలా చూస్తారు

కుజ దోషం అసలు ఏమిటి: దాన్ని కలిగించే కుజుడి స్థానాలు, పెళ్లి పొంతనలో దాని పాత్ర, సంప్రదాయం గుర్తించే ఎన్నో రద్దు నియమాలు, ఒక్క గుర్తును కాకుండా జ్యోతిష్కులు మొత్తం జాతకాన్ని ఎందుకు చూస్తారు.

పూజలు, సంస్కారాలు

వాస్తు దోష పరిహారాలు: పాత గ్రంథాలు ఏం చెబుతాయి

పాత వాస్తు గ్రంథాలు నిజంగా చెప్పిన పరిహారాలు శ్లోకాల వారీగా, ఈ రోజు ప్రజలు వివేకంతో ఏం చేస్తున్నారు, పిరమిడ్లు, ఉప్పు గిన్నెలు, విండ్ చైమ్స్, యంత్రాలు ఎక్కడి నుంచి వచ్చాయి.