ਵਾਸਤੂ ਦੋਸ਼: ਅਰਥ, ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਜਾਂਚ
ਵਾਸਤੂ ਦੋਸ਼ (ਵਾਸਤੂ ਦੋਸ਼ਾ) ਘਰ ਦੀ ਥਾਂ ਜਾਂ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨੁਕਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਐਨ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼, ਕੋਈ ਕੋਨਾ ਘੱਟ ਹੋਣਾ, ਪਲਾਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮਰਮ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਥੰਮ੍ਹ, ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਦੱਬੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼, ਜਾਂ ਘਰ ਦਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸੇਧ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਸਤੂ ਗ੍ਰੰਥ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਇਸੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਨੁਕਸ ਲਈ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੋਸ਼ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਨੁਕਸ, ਅਤੇ ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਸਤੂ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੁਕਸ ਭੌਤਿਕ ਹਨ: ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ ਲੱਭੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਰਨ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ: ਪਲਾਟ ਦੀ ਪਰਖ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਨ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਥਾਂ ਉਸ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੈ (53.95)।
ਵਾਸਤੂ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਅਰਥ: ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ "ਦੋਸ਼" ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ
ਇਹ ਨੁਕਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਛੇਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਵਰਾਹਮਿਹਿਰ ਦੀ ਲਿਖੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਅਧਿਆਇ 53 ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ (ਅਧਿਆਇ 252-257) ਤੋਂ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਵਾਸਤੂ ਗ੍ਰੰਥ ਹੋਰ ਵੀ ਜੋੜਦੇ ਹਨ: ਮਯਮਤ, ਮਾਨਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਮਰਾਂਗਣ ਸੂਤਰਧਾਰ (ਜੋ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਂ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ (48) ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕੋ ਤਸਵੀਰ ਹੈ। ਪਲਾਟ ਵਾਸਤੂ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਜੀਵ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੂੰਹ ਪਰਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੱਬ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਯਾਨੀ ਈਸ਼ਾਨ ਕੋਣ ਵਿੱਚ (ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ 53.2-3, 53.51)। ਪਲਾਟ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਖ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਾਂਗ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਸਤੂ ਪੁਰਸ਼ ਮੰਡਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਘਰ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਨਾ ਕਰੇ: ਕਿਸੇ ਮਰਮ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਥੰਮ੍ਹ ਜਾਂ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸੱਟ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਨੁਕਸ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਐਨ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪਰਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਰ ਨੁਕਸ ਲਈ ਗ੍ਰੰਥ ਇੱਕ ਫਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਘਰ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ: ਧਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ, ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਮੁਸੀਬਤ, ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਡਰ। ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਹਲਕੇ ਫਲ ਹੀ ਦੱਸੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਗ੍ਰੰਥ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਨੁਕਸ ਗਿਣਾਉਂਦੇ ਹਨ
- ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੜਕ, ਰੁੱਖ, ਕੋਨਾ, ਖੂਹ, ਥੰਮ੍ਹ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਾਲੀ ਨੁਕਸ ਹੈ; ਜੇ ਇਹ ਉਚਾਈ ਦੇ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ (ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ 53.76)। ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਧ, ਯਾਨੀ "ਵਿੰਨ੍ਹਣਾ" ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ (255.10-14), ਅਤੇ ਸਮਰਾਂਗਣ ਸੂਤਰਧਾਰ ਦੁਆਰ-ਵੇਧ (39.56)। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਸਿੱਧੀ ਆਉਂਦੀ ਸੜਕ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਾਰਗ-ਵੇਧ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ (7.79-80): ਇਹੀ ਅੱਜ ਦੇ ਵੀਥੀ ਸ਼ੂਲ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਨਾਮ ਇਹਨਾਂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
- ਮਰਮ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸੱਟ। ਜਿੱਥੇ ਜਾਲ ਦੀਆਂ ਤਿਰਛੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੱਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਖ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇ ਐਨ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਮਰਮ ਹਨ; ਕਿਸੇ ਮਰਮ ਉੱਤੇ ਗੱਡਿਆ ਥੰਮ੍ਹ, ਕਿੱਲ ਜਾਂ ਖੂੰਟਾ ਨੁਕਸ ਹੈ, ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਉਸੇ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ 53.57-58)। ਮਰਮ ਪਲਾਟ ਦੇ ਜਾਲ ਉੱਤੇ ਬਿੰਦੂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਾਂਚ ਉਸ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਘਰ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਥਾਂ। ਪਲਾਟ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰ, ਬ੍ਰਹਮ ਸਥਾਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਗੰਦਗੀ ਅਤੇ ਬਚੇ-ਖੁਚੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ (53.66)। ਬਾਅਦ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਉਸਾਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦਿੰਦੇ: ਇਸ ਉੱਤੇ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ ਨਹੀਂ (ਮਯਮਤ 26.2a), ਰਿਹਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ (ਮਾਨਸਾਰ XXXVI.15), ਨਾ ਥੰਮ੍ਹ ਨਾ ਕੰਧ (ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ 7.108-110)।
- ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ (ਸ਼ਲਯ)। ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਲੱਕੜ ਧਨ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹੱਡੀ ਰੋਗ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਤੂੜੀ-ਛਿਲਕਿਆਂ ਦਾ ਢੇਰ ਧਨ ਦੇ ਆਉਣ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ (ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ 53.60-62, ਐਮ. ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭੱਟ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਸਾਰ; ਛਿਲਕਿਆਂ ਵਾਲੀ ਪੰਕਤੀ ਕੁਝ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ)।
- ਕੱਟਿਆ ਜਾਂ ਘੱਟ ਕੋਨਾ। ਜੇ ਵਾਸਤੂ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗ੍ਰੰਥ ਧਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਸ ਦਾ ਹਰ ਅੰਗ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਾਣ, ਧਨ ਅਤੇ ਸੁਖ (ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ 53.67-68)। ਸ਼ਲੋਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ "ਨਾ ਹੋਣ" ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ; ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਪਲਾਟ ਜਾਂ ਨਕਸ਼ਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਕੱਟਿਆ ਹੋਵੇ। ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਪਲਾਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਹੋਣ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਚੋ (253.50)।
- ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸੇਧ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣਾ। ਜਿਸ ਘਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਨਮੂੜ੍ਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ (53.115), ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ (256.27-28) ਅਤੇ ਸਮਰਾਂਗਣ ਸੂਤਰਧਾਰ (48.9-12) ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ ਹੈ।
- ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਪ ਨੁਕਸ। ਅਜਿਹਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਨੀਵਾਂ ਹੋਵੇ, ਤੰਗ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਟੇਢਾ ਹੋਵੇ (ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ 53.79-81)। ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਘਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਵੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਨਾ ਹੋਵੇ (53.82)।
- ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ। ਘਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪਿੱਪਲ (ਅਸ਼ਵੱਥ), ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਬੋਹੜ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉਦੁੰਬਰ (ਗੂਲਰ) ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਪਲਕਸ਼ ਨੁਕਸ ਹੈ; ਇਹੀ ਰੁੱਖ ਉਲਟ ਪਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੰਗੇ ਹਨ (ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ 53.85)। ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਡਰ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ (53.86), ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਚੌਰਾਹਾ ਬਦਨਾਮੀ (53.89-90)।
- ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਵਧਾਇਆ ਘਰ। ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ ਘਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; ਜੇ ਵਧਾਉਣਾ ਹੀ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਧਾਓ। ਇਹ ਹਰ ਇਕੱਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਮਾੜਾ ਫਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਲਈ ਇਹ ਅਨਾਜ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ (256.28-33)। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਗੱਲ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਧਾਇਆ ਘਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਹਰ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਸਹਿਮਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ: ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ ਦੱਖਣੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਦੇਖੋ ਦੱਖਣ ਮੁਖੀ ਘਰ ਦਾ ਵਾਸਤੂ), ਅਤੇ ਮਯਮਤ ਵਾਸਤੂ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਸਿਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ (7.49)।
ਵਾਸਤੂ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਲੱਛਣ: ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ
ਇਹ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਘਰ ਦੇਖਣ ਆਏ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਜਾਂ ਵਾਸਤੂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਵੀ ਇਹੀ ਦੇਖਣਗੇ।
- ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਬਾਹਰ ਦੇਖੋ। ਜੋ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਇਸ ਦੀ ਐਨ ਸੇਧ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ: ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਮੁੱਕਦੀ ਸੜਕ, ਰੁੱਖ, ਖੰਭਾ, ਖੂਹ, ਨਾਲਾ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਕੋਨਾ। ਉਚਾਈ ਦੇ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਇਹ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ (ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ 53.76); ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਘਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਦਾ ਦੁੱਗਣਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ (7.97-98)। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਸ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਜੋ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਸਿੱਧੀ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਤਿਰਛੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਧ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਵੇ (14.49-54)।
- ਕੰਪਾਸ ਨਾਲ ਕੰਧਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਗ੍ਰੰਥ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਧਾਂ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਦੀ ਸੇਧ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਦੀ ਛੋਟ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਸੜਕ ਦੀ ਸੇਧ ਵਿੱਚ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ; ਗ੍ਰੰਥ ਘੁੰਮੀ ਹੋਈ ਇਮਾਰਤ ਲਈ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।
- ਪਲਾਟ ਜਾਂ ਨਕਸ਼ੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇਖੋ। ਕੀ ਕੋਈ ਕੋਨਾ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਵਾਸਤੂ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਸਿਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪੈਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੱਥ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ (ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ 1.46.2), ਇਸ ਲਈ ਜਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਸਮਝ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਹੜਾ ਅੰਗ ਘੱਟ ਹੈ।
- ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਥਾਂ ਲੱਭੋ। ਕੀ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਥੰਮ੍ਹ ਜਾਂ ਕੰਧ ਤੋਂ ਖ਼ਾਲੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ?
- ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇਖੋ। ਕੀ ਘਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ? ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਿਹੜੇ ਰੁੱਖ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਪਾਸੇ?
ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨੁਕਸ ਹੈ ਜੋ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਜਾ-ਵਿਧੀ ਦੌਰਾਨ ਦਿਸਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਤੋਂ ਲੱਭਦੀ ਹੈ (53.59), ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਤੋਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕਲੇਸ਼ (12.27-32)। ਦੱਬੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਗ੍ਰੰਥ ਇਮਾਰਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਪੈਸੇ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਜਾਂਚਾਂ ਆਪਣੇ ਪਲਾਟ ਉੱਤੇ ਬਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਫ਼ਲੈਟ ਲਈ ਫ਼ਲੈਟਾਂ ਅਤੇ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਵਾਸਤੂ ਦੇਖੋ।
ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ
ਅੱਜ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਸਤੂ ਦੋਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਅਗਨੀ ਪੁਰਾਣ, ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਜਾਂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।
| ਅੱਜ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ |
|---|---|
| ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਟਾਇਲਟ | ਕੋਈ ਵੀ ਗ੍ਰੰਥ ਘਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟਾਇਲਟ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਜ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਭੇਜਦੇ ਹਨ (ਆਪਸਤੰਬ ਧਰਮਸੂਤਰ 1.11.31.2); ਬਾਅਦ ਦੇ ਦੋ ਵਾਸਤੂ ਗ੍ਰੰਥ ਪਖ਼ਾਨੇ ਦੀ ਥਾਂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਮਯਮਤ ਇੱਕ ਬਾਹਰਲੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ (26.214), ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ (2.96)। |
| ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਲਈ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਰੰਗ | ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਘਰ ਦੇ ਪਲਾਟ ਲਈ ਰੰਗ ਦਾ ਇੱਕੋ ਨਿਯਮ ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਰੰਗ ਹੈ (ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ 53.96)। |
| ਬੈੱਡ ਜਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ | ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। |
| ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪੌੜੀਆਂ, ਬੇਜੋੜ ਗਿਣਤੀ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ | ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਸਮਰਾਂਗਣ ਸੂਤਰਧਾਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਪੌੜੀਆਂ ਘੜੀ ਦੀ ਸੂਈ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੁੜਨ (39.46)। |
| ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਾ ਫ਼ਰਨੀਚਰ | ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਬ੍ਰਿਹਤ ਸੰਹਿਤਾ ਘਰ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ (53.118): ਇਹ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਭਾਰ ਦਾ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ। |
| ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਬੈੱਡਰੂਮ | ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਅਗਨੀ ਪੁਰਾਣ ਸੌਣ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ (106.18)। |
ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਵੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ। ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਟਾਇਲਟ ਕਦੇ ਵੀ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਇੱਕ ਪੇਂਟ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਘਰ-ਸਜਾਵਟ ਵਾਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵੀ "ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ"।
ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਹੈ
ਗ੍ਰੰਥ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਉਪਾਅ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਕੱਢ ਦੇਣਾ, ਜਿਹਨਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਜੇ ਕੱਟੇ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੰਗੇ ਰੁੱਖ ਲਾਉਣਾ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ, ਨੁਕਸਾਨੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਪੂਜਾ-ਵਿਧੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਾਸਤੂ ਪੂਜਾ। ਜਿਹੜੇ ਗ੍ਰੰਥ ਅਸੀਂ ਦੇਖੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਜਾਂ ਕਮਰੇ ਦਾ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਜੋ ਬੱਸ "ਗ਼ਲਤ" ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਹਰ ਉਪਾਅ, ਅਤੇ ਪਿਰਾਮਿਡ ਅਤੇ ਲੂਣ ਦੀਆਂ ਕੌਲੀਆਂ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈਆਂ, ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੀ ਵਾਸਤੂ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਉਪਾਅ ਵਾਲੀ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪਰਿਵਾਰ ਕਿਸੇ ਬਦਲਾਅ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੋ ਵਿਧੀ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹਵਨ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਚਦੇ ਹਾਂ: ਸਾਡੀਆਂ ਗਾਈਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਤਿਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹੂਰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਛਾਪਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਚਾਂਗ ਨਾਲ ਮਿਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਗੱਲਾਂ - ਸਮੱਗਰੀ, ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣਾ - Purohit.app 'ਤੇ ਹੋਈਆਂ ਅਸਲ ਬੁਕਿੰਗਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੀ ਮੰਨਣਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਸਾਡੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਾਈਡ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੰਨੇ ਨੂੰ ਹੀ ਸਹੀ ਮੰਨੋ।