ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ବାସ୍ତୁ: ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର, ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣମୁଖୀ ଘର
ବାସ୍ତୁ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ପାଇଁ କୌଣସି କାନ୍ଥ ବାଦ୍ ପଡ଼ିନାହିଁ: ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଘର କେଉଁ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଛି ତାହା ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ଦ୍ୱାରଟି ନିଜ କାନ୍ଥର କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଖୋଲୁଛି ତାହା ଦେଖି ବିଚାର କରନ୍ତି। ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବରାହମିହିର ଲେଖିଥିବା ବୃହତ୍ ସଂହିତା 32ଟି ସ୍ଥାନର ପ୍ରତ୍ୟେକର ଫଳ କହେ, ପ୍ରତି କାନ୍ଥରେ ଆଠଟି (53.71-75)। ବାହାରୁ କାନ୍ଥ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ଠିଆ ହେଲେ ଆପଣଙ୍କ ଡାହାଣ ପାଖ କୋଣରୁ ଗଣିଲେ, ଏହା ପୂର୍ବ କାନ୍ଥରେ 3 ଓ 4 ନମ୍ବର ସ୍ଥାନକୁ ଶୁଭ ଫଳ ଦିଏ (ଏହାର ଅନୁବାଦକ 2 ନମ୍ବରକୁ ମଧ୍ୟ ଗଣନ୍ତି), ଉତ୍ତର କାନ୍ଥରେ 3 ରୁ 5, ପଶ୍ଚିମ କାନ୍ଥରେ 4 ଓ 5 ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ କାନ୍ଥରେ 4। ମୟମତ (27.132), ମାନସାର (XXXVI.66-67) ଓ ସମରାଙ୍ଗଣ ସୂତ୍ରଧାର (39.59-61) ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ସ୍ଥାନର ନାମ କହନ୍ତି।
ଦିଗଠାରୁ ସ୍ଥାନ କାହିଁକି ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ
"ପୂର୍ବମୁଖୀ" ଘରର ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ପୂର୍ବ କାନ୍ଥରେ ଥାଏ। ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଘର ଉପରେ 81ଟି ଘରର ଏକ ଜାଲି ବିଛାଇ ବାହାର ଧାଡ଼ିରେ 32 ଜଣ ଦେବତାଙ୍କୁ ବସାନ୍ତି, ପ୍ରତି କାନ୍ଥ କଡ଼ରେ ଆଠ ଜଣ (ବୃହତ୍ ସଂହିତା 53.42-45; ମାନସାର XXXVI.14)। ଦ୍ୱାର ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କ ଘରରେ ଖୋଲେ, ସେହି ଦେବତାଙ୍କ ଫଳ ପାଏ। ତେଣୁ ଦୁଇଟି ପୂର୍ବମୁଖୀ ଘର ଅଲଗା ହୋଇପାରେ: ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଘରେ ଥିବା ଦ୍ୱାରକୁ ବୃହତ୍ ସଂହିତା, ମତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ ଓ ମୟମତ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଘରେ ଥିବା ଦ୍ୱାରକୁ ନୁହେଁ। ଜାଲିଟି ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ବାସ୍ତୁ ପୁରୁଷ ମଣ୍ଡଳ ଦେଖନ୍ତୁ।

ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରର ସ୍ଥାନ କିପରି ଜାଣିବେ
ପ୍ରଥମେ ଜାଣନ୍ତୁ ଦ୍ୱାର ଥିବା କାନ୍ଥଟି କେଉଁ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଛି। ଗ୍ରନ୍ଥ ସମୟରେ ଲୋକେ ଶଙ୍କୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ଠିଆ କରି ପୋତାଯାଇଥିବା ଏକ ବାଡ଼ିର ଛାଇ ଦେଖି ପୂର୍ବ ଦିଗ ଠିକ୍ କରୁଥିଲେ (ମୟମତ ଅଧ୍ୟାୟ 6); ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପ୍ରକାଶର ଜଣେ ଆଧୁନିକ ସମ୍ପାଦକ କହନ୍ତି, କମ୍ପାସରେ ମଧ୍ୟ କାମ ଚଳିଯିବ।
- ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ଥିବା କାନ୍ଥର ବାହାର ପାଖକୁ ଗୋଟିଏ କୋଣରୁ ଆର କୋଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାପନ୍ତୁ, ଏବଂ ତାହାକୁ ନଅଟି ସମାନ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ।
- ପୂର୍ବ କାନ୍ଥ ପାଇଁ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ କୋଣରୁ, ଦକ୍ଷିଣ କାନ୍ଥ ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ କୋଣରୁ, ପଶ୍ଚିମ କାନ୍ଥ ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ କୋଣରୁ ଏବଂ ଉତ୍ତର କାନ୍ଥ ପାଇଁ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ କୋଣରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ବାହାରେ ଠିଆ ହୋଇ କାନ୍ଥ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କଲେ, ଏହା ସବୁବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ଡାହାଣ ପାଖ କୋଣ।
- ସେହି କୋଣରୁ ଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ 1 ରୁ 8 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନମ୍ବର ଦିଅନ୍ତୁ। ଶେଷ କୋଣରେ ଥିବା ନବମ ଭାଗଟି ପରବର୍ତ୍ତୀ କାନ୍ଥର 1 ନମ୍ବର ସ୍ଥାନ (53.72-75 ଉପରେ ଭଟ୍ଟଙ୍କ ଟୀକା)।
- ଦ୍ୱାରଟି କେଉଁ ଭାଗରେ ଖୋଲୁଛି ଦେଖନ୍ତୁ। ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ଦ୍ୱାର ମିଶ୍ରିତ ଫଳ ଦିଏ (ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପ୍ରକାଶ 7.72-73)।
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, 27 ଫୁଟ ଲମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣ କାନ୍ଥର ପ୍ରତି ଭାଗ 3 ଫୁଟ। ତେଣୁ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ କୋଣରୁ 9 ରୁ 12 ଫୁଟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦ୍ୱାର 4 ନମ୍ବର ସ୍ଥାନରେ, ଯାହାକୁ ବୃହତ୍ ସଂହିତା ଶୁଭ ମାନେ। ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପ୍ରକାଶ ଆହୁରି କହେ ଯେ ଅନେକ ଦ୍ୱାର ଓ ବାରଣ୍ଡା ଥିବା ଘର ଦ୍ୱାର ନିୟମରେ ବାନ୍ଧି ହୁଏ ନାହିଁ (7.74)।
ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାର ଅଶୁଭ ଘରେ ପଡ଼ୁଛି, ଚିନ୍ତା କରିବା ଆଗରୁ ଶେଷ ଭାଗଟି ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାର କେଉଁଠି ତିଆରି କରିବେ ତାହା ବାଛିବା ପାଇଁ ଲେଖାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଆଗରୁ ତିଆରି ହୋଇସାରିଥିବା ଦ୍ୱାର ପାଇଁ ସେମାନେ ଯାହା ଦିଅନ୍ତି ତାହା ହେଲା ଦ୍ୱାରର ଯତ୍ନ ଓ ବାସ୍ତୁ ପୂଜା।
32ଟି ସ୍ଥାନ, କାନ୍ଥ ଅନୁସାରେ
ଫଳଗୁଡ଼ିକ ଏମ୍. ରାମକୃଷ୍ଣ ଭଟ୍ଟଙ୍କ ଅନୁବାଦ ଅନୁସାରେ ବୃହତ୍ ସଂହିତା (53.72-75)ରୁ ନିଆଯାଇଛି, ଆମ ସରଳ ଶବ୍ଦରେ, ସଂସ୍କୃତ ସହ ମିଳାଇ ଦେଖାଯାଇଛି। ଶୁଭ ଫଳଗୁଡ଼ିକ ଆମେ ସରଳ ଭାଷାରେ ଦେଇଛୁ; ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପୁରୁଣା ଶବ୍ଦ ଦୋହରାଇବା ବଦଳରେ "ଅଶୁଭ" ଲେଖିଛୁ, ଏବଂ ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ କେବଳ ଶୁଭ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଇଥିବା ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ କରିଛୁ। ଗାଢ଼ ଅକ୍ଷର ସେହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖାଏ ଯାହାକୁ ଭଟ୍ଟ ଶୁଭ ଗଣନ୍ତି; ଶେଷ ସ୍ତମ୍ଭ ଦେଖାଏ ମତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ ବା ମୟମତ ସେଠାରେ ଦ୍ୱାରକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି କି ନାହିଁ।
ପୂର୍ବମୁଖୀ ଘର: ପୂର୍ବ କାନ୍ଥ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ କୋଣରୁ
| କ୍ରମ | ଦେବତା | ବୃହତ୍ ସଂହିତା | ମତ୍ସ୍ୟ / ମୟମତ |
|---|---|---|---|
| 1 | ଶିଖୀ (ଅଗ୍ନି) | ଅଶୁଭ | - |
| 2 | ପର୍ଜନ୍ୟ | ଶୁଭ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଇଛି (ଭଟ୍ଟଙ୍କ ଟୀକା) | - |
| 3 | ଜୟନ୍ତ | ପ୍ରଚୁର ଧନ | ମତ୍ସ୍ୟ |
| 4 | ଇନ୍ଦ୍ର (ମହେନ୍ଦ୍ର) | ରାଜାନୁଗ୍ରହ | ମତ୍ସ୍ୟ, ମୟମତ |
| 5 | ସୂର୍ଯ୍ୟ | ଅଶୁଭ | - |
| 6 | ସତ୍ୟ | ଅଶୁଭ | - |
| 7 | ଭୃଶ | ଅଶୁଭ | - |
| 8 | ଅନ୍ତରିକ୍ଷ | ଅଶୁଭ | - |
ଦକ୍ଷିଣମୁଖୀ ଘର: ଦକ୍ଷିଣ କାନ୍ଥ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ କୋଣରୁ
| କ୍ରମ | ଦେବତା | ବୃହତ୍ ସଂହିତା | ମତ୍ସ୍ୟ / ମୟମତ |
|---|---|---|---|
| 1 | ଅନିଳ (ବାୟୁ) | ଅଶୁଭ | - |
| 2 | ପୂଷା | ଅଶୁଭ | - |
| 3 | ବିତଥ | ଅଶୁଭ | ମତ୍ସ୍ୟ |
| 4 | ବୃହତ୍କ୍ଷତ (ଗୃହକ୍ଷତ) | ଅନ୍ନ, ପାନୀୟ ଓ ସନ୍ତାନ ବୃଦ୍ଧି | ମୟମତ (ରାକ୍ଷସ ନାମରେ) |
| 5 | ଯମ | ଅଶୁଭ | ମତ୍ସ୍ୟ |
| 6 | ଗନ୍ଧର୍ବ | ଅଶୁଭ | - |
| 7 | ଭୃଙ୍ଗରାଜ | ଅଶୁଭ | - |
| 8 | ମୃଗ | ଅଶୁଭ | - |
ପଶ୍ଚିମମୁଖୀ ଘର: ପଶ୍ଚିମ କାନ୍ଥ, ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ କୋଣରୁ
| କ୍ରମ | ଦେବତା | ବୃହତ୍ ସଂହିତା | ମତ୍ସ୍ୟ / ମୟମତ |
|---|---|---|---|
| 1 | ପିତୃ | ଅଶୁଭ | - |
| 2 | ଦୌବାରିକ | ଅଶୁଭ | - |
| 3 | ସୁଗ୍ରୀବ | ଅଶୁଭ | - |
| 4 | କୁସୁମଦନ୍ତ (ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ) | ସନ୍ତାନ, ଧନ ଓ ଫଳରେ ସମୃଦ୍ଧି | ମତ୍ସ୍ୟ, ମୟମତ |
| 5 | ବରୁଣ | ଧନ ବୃଦ୍ଧି | ମତ୍ସ୍ୟ |
| 6 | ଅସୁର | ଅଶୁଭ | - |
| 7 | ଶୋଷ | ଅଶୁଭ | - |
| 8 | ପାପଯକ୍ଷ୍ମା | ଅଶୁଭ | - |
ଉତ୍ତରମୁଖୀ ଘର: ଉତ୍ତର କାନ୍ଥ, ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ କୋଣରୁ
| କ୍ରମ | ଦେବତା | ବୃହତ୍ ସଂହିତା | ମତ୍ସ୍ୟ / ମୟମତ |
|---|---|---|---|
| 1 | ରୋଗ | ଅଶୁଭ | - |
| 2 | ଅହି | ଅଶୁଭ | - |
| 3 | ମୁଖ୍ୟ | ଧନ ଓ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ | - |
| 4 | ଭଲ୍ଲାଟ | ସର୍ବଗୁଣ ପ୍ରାପ୍ତି | ମତ୍ସ୍ୟ, ମୟମତ |
| 5 | ସୋମ | ସନ୍ତାନ ଓ ଧନ | ମତ୍ସ୍ୟ |
| 6 | ଭୁଜଗ | ଅଶୁଭ | - |
| 7 | ଅଦିତି | ଅଶୁଭ | - |
| 8 | ଦିତି | ଅଶୁଭ | - |
ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଠି ଏକମତ, ଏବଂ କାନ୍ଥର ମଝି
ପ୍ରତ୍ୟେକ କାନ୍ଥରେ ବୃହତ୍ ସଂହିତା ଓ ମୟମତ ଦୁହେଁ ଶୁଭ ମାନୁଥିବା ଏକମାତ୍ର ଘର ହେଉଛି 4 ନମ୍ବର ସ୍ଥାନ। କାନ୍ଥ ଅନୁସାରେ:
- ପୂର୍ବ: ଜୟନ୍ତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର (3 ଓ 4) ବୃହତ୍ ସଂହିତା ଓ ମତ୍ସ୍ୟ ଦୁଇଟିରେ ଶୁଭ। ମୟମତ, ମାନସାର ଓ ସମରାଙ୍ଗଣ ସୂତ୍ରଧାର ତିନିଟିଯାକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ମହେନ୍ଦ୍ର ନାମରେ କହନ୍ତି।
- ପଶ୍ଚିମ: କୁସୁମଦନ୍ତ ଓ ବରୁଣ (4 ଓ 5) ଦୁଇଟିରେ ଶୁଭ। ଅନ୍ୟ ତିନିଟି ଗ୍ରନ୍ଥ କୁସୁମଦନ୍ତଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ ନାମରେ କହନ୍ତି।
- ଉତ୍ତର: ମୁଖ୍ୟ, ଭଲ୍ଲାଟ ଓ ସୋମ (3 ରୁ 5) ବୃହତ୍ ସଂହିତାରେ ସବୁ ଶୁଭ। ଅନ୍ୟ ଚାରୋଟି ଗ୍ରନ୍ଥ ସମସ୍ତେ ଭଲ୍ଲାଟଙ୍କ ନାମ କହନ୍ତି; ମତ୍ସ୍ୟ ସୋମଙ୍କୁ ଯୋଡ଼େ, ଏବଂ ମାନସାର ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ (XXXVI.66-67)।
- ଦକ୍ଷିଣ: ଏଠାରେ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକର ମତ ଅଲଗା। ଚାରୋଟି ଗ୍ରନ୍ଥ 4 ନମ୍ବର ସ୍ଥାନକୁ ଶୁଭ ମାନନ୍ତି, ଏବଂ ସମରାଙ୍ଗଣ ସୂତ୍ରଧାର 6 ନମ୍ବରକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁମତି ଦିଏ (39.60); ମତ୍ସ୍ୟ ତା' ବଦଳରେ 3 ଓ 5କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ (255.8)। ଦକ୍ଷିଣମୁଖୀ ଘରର ବାସ୍ତୁ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଗୃହ୍ୟସୂତ୍ର, ଅର୍ଥାତ୍ ଘରୋଇ ସଂସ୍କାରର ପୁରୁଣା ପୋଥି, କେବଳ ଦିଗ ଦେଖି ବିଚାର କରେ: ଗୋଭିଳ ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମକୁ ବାଦ୍ ଦିଏ (4.7.15-18), ଅଥଚ ଖାଦିର ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ କୌଣସି ଦିଗର ନାମ କହେ ନାହିଁ (4.2.14-15)। ସେମାନଙ୍କ ପରେ ଆସିଥିବା ବାସ୍ତୁ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାନ ଦେଖି ବିଚାର କରନ୍ତି, ଏବଂ ଉପରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପାଞ୍ଚୋଟିଯାକ ଗ୍ରନ୍ଥ ପଶ୍ଚିମ କାନ୍ଥରେ 4 ନମ୍ବର ସ୍ଥାନକୁ ଶୁଭ ମାନନ୍ତି।
ଅନେକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଘରର ଦ୍ୱାରକୁ ଠିକ୍ ମଝିରୁ ଦୂରରେ ରଖନ୍ତି। ସମରାଙ୍ଗଣ ସୂତ୍ରଧାର (39.48, 48.58) ଓ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପ୍ରକାଶ (7.85) ଘରର ମଝିରେ ଦ୍ୱାରକୁ ବାଦ୍ ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ମୟମତ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଘର ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରିଥିବା ଦ୍ୱାରକୁ ନିଷେଧ କରେ, କାରଣ ଏପରି ଦ୍ୱାର ଦେଇ "ବାହାରିବା ବେଳେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ପିଠି ହୋଇଯାଏ" (30.47a)। ମାନସାର ଘରର ଦ୍ୱାରକୁ ମଝି ରେଖାର ଟିକେ ବାମରେ ରଖେ (XXXVIII.46-54); ଏହାର ଅନୁବାଦକ ପି. କେ. ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମତରେ ଘରର ଗୋପନୀୟତା ପାଇଁ।
ବୃହତ୍ ସଂହିତା ଓ ମତ୍ସ୍ୟ ଏହା ମାନନ୍ତି ନାହିଁ: ଦୁଇଟିରେ ଶୁଭ ଥିବା ବରୁଣ ଓ ସୋମ ମଝି ଘର। ବରାହମିହିରଙ୍କ ଟୀକାକାର ଉତ୍ପଳ ଦେଖିଥିଲେ ଯେ ଏହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରିଥିବା ଦ୍ୱାର ବିରୋଧରେ ସେହି ଅଧ୍ୟାୟର ନିଜ ଚେତାବନୀ (53.78) ସହ ବିରୋଧ କରେ, ଏବଂ ସେ ଉତ୍ତରର ଶୁଭ ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଭାବେ ଧରିଥିଲେ (ଭଟ୍ଟଙ୍କ ଟୀକା)।
ଦ୍ୱାର ସାମ୍ନାରେ କ'ଣ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ
ବୃହତ୍ ସଂହିତା ଛଅଟି ଜିନିଷର ନାମ କହେ ଯାହା ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାରର ଠିକ୍ ସାମ୍ନାରେ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ: ରାସ୍ତା, ଗଛ, କୋଣ, କୂଅ, ଖମ୍ବ ଓ ପାଣି ନାଳ। ଉଚ୍ଚତାର ଦୁଇଗୁଣରୁ ଅଧିକ ଦୂରରେ ଥିଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି କ୍ଷତି କରନ୍ତି ନାହିଁ (53.76); ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପ୍ରକାଶ କହେ ଘରର ଉଚ୍ଚତାର ଦୁଇଗୁଣ (7.97-98), ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣରେ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚତାର ଦୁଇଗୁଣର ସେହି ନିୟମ ଅଛି (255.14)। ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଏହାକୁ ବେଧ, ଅର୍ଥାତ୍ "ବିନ୍ଧିବା" କହନ୍ତି, ଏବଂ ମୟମତ ଆହୁରି ଯୋଡ଼େ ସୀମା, ମନ୍ଦିର, ପିମ୍ପୁଡ଼ି ଢିପ ଓ ପାଉଁଶ ଗଦା (30.38b-40a)।
ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପ୍ରକାଶର ମାର୍ଗ-ବେଧ, ଅର୍ଥାତ୍ ସିଧା ଦ୍ୱାର ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିବା ରାସ୍ତା (7.79-80), ଆଜିର "ବୀଧି ଶୂଳ" ବା ତିନିଛକି ନିୟମର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମୂଳ; ସେହି ଆଧୁନିକ ନାମଟି ଗ୍ରନ୍ଥରେ ନାହିଁ। ସେହି ଗ୍ରନ୍ଥ କହେ ଯେ ମଝିରେ ରାସ୍ତା ବା କାନ୍ଥ ଥିଲେ, ଜିନିଷଟି ଠିକ୍ ସାମ୍ନାରେ ନ ଥାଇ କୋଣାକୋଣି ଥିଲେ, କିମ୍ବା ବହୁତ ଦୂରରେ ଥିଲେ ବେଧ ଗଣାଯାଏ ନାହିଁ (14.49-54)।
ଦ୍ୱାରଟି ନିଜେ
- ମଜବୁତ ଓ ସିଧା। ନିଜେ ନିଜେ ଖୋଲିଯାଉଥିବା ବା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଉଥିବା ଦ୍ୱାର, ବହୁତ ବଡ଼, ବହୁତ ନୀଚ, ବହୁତ ସରୁ ବା ବହୁତ ଓସାର ଦ୍ୱାର, ବଙ୍କା ଦ୍ୱାର, ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱାର ଉପରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱାର ବୃହତ୍ ସଂହିତାରେ ଦୋଷ (53.79-81); ମତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାର ଉପରେ ଦ୍ୱାରକୁ ନିନ୍ଦା କରେ (255.16)। ଅଥଚ ସମରାଙ୍ଗଣ ସୂତ୍ରଧାର (39.44) ଓ ମାନସାର (XXXV.382) ଚାହାନ୍ତି ଉପର ମହଲାର ଦ୍ୱାର ତଳ ଦ୍ୱାର ଉପରେ ଏକ ଧାଡ଼ିରେ ରହୁ; ଏହି ଫରକ କୌଣସି ଗ୍ରନ୍ଥ ବୁଝାଏ ନାହିଁ।
- ସହଜରେ ଖୋଲୁଥିବା। ମୟମତ ଏମିତି ଦ୍ୱାର ଚାହେଁ ଯାହା ସହଜରେ ଖୋଲେ ଓ ବନ୍ଦ ହୁଏ ଏବଂ ଯାହାର ଶବ୍ଦ ଢୋଲର ବୋଲ ପରି, କିମ୍ବା ବୀଣା ବା ବଂଶୀର ସ୍ୱର ପରି ଶୁଭେ (30.33-38)।
- ଆଗ ଓ ପଛ ଦ୍ୱାର ଏକ ଧାଡ଼ିରେ ନୁହେଁ। ସମରାଙ୍ଗଣ ସୂତ୍ରଧାର ଏପରି ଘରକୁ ଭିନ୍ନ-ଦେହ, ଅର୍ଥାତ୍ ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଥିବା ଦେହର ଘର କହେ, ଯାହାର ଉନ୍ନତି ହୁଏ ନାହିଁ (39.57-58)।
- ଘରର ସବୁଠୁ ସୁନ୍ଦର ଦ୍ୱାର। ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦ୍ୱାର ଏହାଠାରୁ ବଳି ନଯାଉ, ଏବଂ ଏହାକୁ ଜଳ କଳସ, ଫଳ, ପତ୍ର ଓ ଶିବଙ୍କ ଗଣଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ସଜାଯାଏ (ବୃହତ୍ ସଂହିତା 53.82; ମତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ 255.18)।
- ପ୍ରତିଦିନ ପୂଜା, ନୈବେଦ୍ୟ, ଅକ୍ଷତ ଓ ଜଳ ସହ (ମତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ 255.19)।
ନୂଆ ଘରେ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ଆମର ଗୃହପ୍ରବେଶ ଗାଇଡ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଯେତେବେଳେ ଦ୍ୱାର ଘୁଞ୍ଚାଇ ହେବ ନାହିଁ
ପୁରୁଣା ବାସ୍ତୁ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ପ୍ଲଟରେ ଅଲଗା ଘରକୁ ଧରି ଚାଲନ୍ତି। ଫ୍ଲାଟର ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱାର ଥାଏ, ଅନେକ ସମୟରେ କରିଡର ଆଡ଼କୁ, ଏବଂ ବିଲ୍ଡିଂଟି ନିଜ ଦିଗରେ ମୁହଁ କରିଥାଏ। ଆଜିର ସବୁଠୁ ପ୍ରଚଳିତ ଉପାୟ ହେଲା ଫ୍ଲାଟର ଦ୍ୱାରରେ ବାହାର ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ଠିଆ ହୋଇ ଫୋନର କମ୍ପାସ ଦେଖିବା; କେତେକ ଗାଇଡ ବିଲ୍ଡିଂର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାରକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରନ୍ତି। କୌଣସି ସର୍ବସମ୍ମତ ଉପାୟ ନାହିଁ, ଏବଂ ଏହାର ମୀମାଂସା କରିବାକୁ କୌଣସି ଗ୍ରନ୍ଥ ନାହିଁ (ଅଧିକ ଜାଣିବାକୁ ଫ୍ଲାଟ ଓ ଭଡ଼ା ଘର ପାଇଁ ବାସ୍ତୁ)।
ଆମେ ଦେଖିଥିବା କୌଣସି ଗ୍ରନ୍ଥ ଅଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଦ୍ୱାର ପାଇଁ କୌଣସି ଉପଚାର ଦିଏ ନାହିଁ। ପରମ୍ପରା ଯାହା ଦିଏ, ତାହା ଆପଣ ଯେକୌଣସି ଘରେ କରିପାରିବେ: ଦ୍ୱାରକୁ ମଜବୁତ ଓ ତା' ସାମ୍ନା ଖୋଲା ରଖନ୍ତୁ, ପ୍ରତିଦିନ ତାହାର ପୂଜା କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ବାସ୍ତୁ ପୂଜା କରାନ୍ତୁ, ଯାହା ମତ୍ସ୍ୟ ପୁରାଣ ଘରେ ପ୍ରବେଶ ବେଳେ ଓ ଜାଗାକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ କରିବାକୁ କହେ (256.10-11) - ଆଜିର ବାସ୍ତୁ ଶାନ୍ତି। ଦ୍ୱାର ପାଇଁ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ପିରାମିଡ, ଘୋଡ଼ା ନାଲ ଓ ଦର୍ପଣ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ବାହାରୁ ଆସିଛି - ପାଶ୍ଚାତ୍ୟର "ପିରାମିଡ ପାୱାର" ଆନ୍ଦୋଳନ, ୟୁରୋପୀୟ ଲୋକ ତାବିଜ ଓ ଚୀନା ପ୍ରଥାରୁ; ବାସ୍ତୁ ଦୋଷର ଉପଚାର ଦେଖନ୍ତୁ।
ଆମେ କିପରି ଯାଞ୍ଚ କରୁ: ଆମ ଗାଇଡରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ତିଥି ଓ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସମୟ ପ୍ରକାଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପଞ୍ଜିକା ସହ ମିଳାଇ ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ବ୍ୟାବହାରିକ କଥା - ସାମଗ୍ରୀ, କେତେ ସମୟ ଲାଗେ, ଦକ୍ଷିଣା - Purohit.app ରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରକୃତ ବୁକିଂ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ପରମ୍ପରା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ ହୁଏ; ଆପଣଙ୍କ ପୁରୋହିତଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ହିଁ ମାନ୍ୟ। ଏହି ପୃଷ୍ଠାଟି ଆମର ଇଂରାଜୀ ଗାଇଡର ଅନୁବାଦ। ଏଠାରେ କିଛି ଭିନ୍ନ ଲାଗିଲେ, ଇଂରାଜୀ ପୃଷ୍ଠାକୁ ହିଁ ଠିକ ବୋଲି ଧରନ୍ତୁ।