ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ: ਵਿਧੀ, ਸਮੱਗਰੀ, ਹਾਤੇ ਖੋਰੀ
2027 ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਵੀਰਵਾਰ, 11 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਹੈ। ਪੰਚਮੀ, ਯਾਨੀ ਮਾਘ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ (ਚਾਨਣੇ ਪੱਖ) ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਿਥੀ, ਉਸ ਦਿਨ ਤੜਕੇ 3:05 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੜਕੇ 3:18 ਵਜੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਪੰਚਮੀ ਹੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੰਗਾਲੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਸਵੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅੰਜਲੀ ਵੇਲੇ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹੋ: ਦਿਨ ਕਿਵੇਂ ਬੀਤਦਾ ਹੈ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੀ ਤਿਆਰ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਸਵੇਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਵੇਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਕਿਵੇਂ ਬੁਲਾਉਣਾ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਨ
ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਪੁਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਪੰਚਮੀ, ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਜਾਂ ਵਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਵੀ। ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਜਾਂ ਫ਼ਰੇਮ ਕੀਤੀ ਤਸਵੀਰ ਅੱਗੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਘਟ (ਅੰਬ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਪਾਣੀ ਦਾ ਕਲਸ਼) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਪੈੱਨ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਪੀਲੇ, ਬਸੰਤੀ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਜਲੀ ਤੱਕ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇਵੀ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਿਨ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ:
- ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਪਹਿਲਾਂ: ਮੂਰਤੀ ਘਰ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਲਪੋਨਾ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਵਾਤ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿੰਨਾ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਹੈ)।
- ਸਵੇਰੇ: ਇਸ਼ਨਾਨ, ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪਾਂਜਲੀ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
- ਅੰਜਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਬੱਚੇ ਦਾ ਹਾਤੇ ਖੋਰੀ, ਫਿਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਅਤੇ ਖਿਚੁਰੀ ਦਾ ਭੋਗ। ਕੁਲ, ਯਾਨੀ ਬੇਰ, ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ: ਫਿਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪੂਜਾ, ਦਧੀਕਰਮ, ਅਤੇ ਵਿਸਰਜਨ।
ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਾਂ: 11 ਫ਼ਰਵਰੀ 2027
ਪੰਚਮੀ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮਹੂਰਤ ਫੜਨ ਦੀ ਕਾਹਲੀ ਨਹੀਂ। ਬੰਗਾਲੀ ਘਰ ਪੰਜਿਕਾ ਮੁਤਾਬਕ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਜਿਕਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੂਜਾ ਸਵੇਰੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਸਮਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਦੱਸਣਗੇ; ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਉਸ ਸਵੇਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਮਿੱਥੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ 11 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਵੇਰੇ 6:11 ਵਜੇ ਹੈ, ਪੰਚਮੀ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੜਕੇ 3:18 ਵਜੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਭਿਜੀਤ ਮਹੂਰਤ ਸਵੇਰੇ 11:28 ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 12:14 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਵਰਜਿਤ ਸਮੇਂ ਵੀ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਯਮਗੰਡ ਸਵੇਰੇ 6:11 ਤੋਂ 7:36 ਵਜੇ ਤੱਕ ਅਤੇ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਦੁਪਹਿਰ 1:16 ਤੋਂ 2:41 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਅੰਜਲੀ ਦੇ ਆਮ ਸਮੇਂ, ਯਾਨੀ ਸਵੇਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਘੰਟਿਆਂ, ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਉਸ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ 6:43, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ 7:03 ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ 6:45 ਵਜੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਪੰਚਮੀ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੰਚਾਂਗ ਵਿੱਚ ਵੇਖੋ, ਜਾਂ ਇਹ ਤਾਰੀਖ਼ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਲੱਭੋ।
ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਪਹਿਲਾਂ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘਰ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਬੋਰੋਨ); ਕੁਝ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਨ ਦੇ ਪੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਬਿਠਾਉਣਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਆਲਪੋਨਾ (ਆਲਪਨਾ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ), ਯਾਨੀ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਘੋਲ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਨਮੂਨਾ, ਬਣਾਓ। ਕਿਤਾਬਾਂ, ਕਾਪੀਆਂ, ਪੈੱਨ ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਜੋ ਵੀ ਸਾਜ਼ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਤਿਆਰ ਰੱਖੋ। ਦੋਵਾਤ, ਯਾਨੀ ਦਵਾਤ, ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰੋ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਖਾਗਰ ਕਲਮ, ਯਾਨੀ ਕਾਨੇ ਦੀ ਕਲਮ, ਰੱਖੋ। ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ੀਤਲਾ ਸ਼ਸ਼ਠੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ ਅੱਜ ਰਾਤ ਹੀ ਗੋਟਾ ਸੇਧੋ ਵੀ ਪਕਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ (ਹੇਠਾਂ ਵੇਖੋ)।
ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਬੰਗਾਲੀ ਪੁਰੋਹਿਤ ਆਪਣੀ ਪੱਧਤੀ ਮੁਤਾਬਕ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਫ਼ਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੇਰ ਦੀ ਮੋਟੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਸਮਝੋ, ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਮ ਨਹੀਂ।
- ਆਚਮਨ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ। ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠਦੇ ਹੋ, ਜਲ ਦਾ ਆਚਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਲੈਂਦੇ ਹੋ: ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ, ਤੁਹਾਡਾ ਗੋਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਿਸ ਲਈ ਹੈ। ਕੁਝ ਪੱਧਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਪ ਵਿੱਚ ਦਵਾਤ ਅਤੇ ਕਲਮ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਤਾ, ਯਾਨੀ ਜੋ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਸਵਸਤੀਵਾਚਨ, ਫਿਰ ਘਟ। ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਘਟ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ, ਅੰਬ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਇੱਕ ਪਾਨ ਦਾ ਪੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਪਾਰੀ, ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਨਾਰੀਅਲ। ਸਾਰੀ ਪੂਜਾ ਇਸੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਦੇਵੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ। ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਤਸਵੀਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਮੂਰਤੀ ਜਿਸ ਦੀ ਅਜੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਕਸ਼ੂਦਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਭੇਟਾਂ। ਫੁੱਲ, ਚੰਦਨ, ਧੂਪ, ਦੀਵਾ ਅਤੇ ਨੈਵੇਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੱਧਤੀ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ। ਕੁਝ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਨਾਨ (ਇਸ਼ਨਾਨ) ਵੀ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਘੁਲ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੱਧਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਕਦਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਕੀਤਾ ਵੀ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਹਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦਿਓ।
- ਕਿਤਾਬਾਂ, ਪੈੱਨ ਅਤੇ ਦਵਾਤ। ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਛੂੰਹਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਪੁਸ਼ਪਾਂਜਲੀ। ਸਵੇਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ। ਹਾਜ਼ਰ ਹਰ ਕੋਈ ਜੋੜੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਅੰਜਲੀ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ। ਜੋ ਸ਼ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਨ ਜੋਯ ਜੋਯ ਦੇਬੀ ਚਰਾ-ਚਰਾ ਸਾਰੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਵਿਦਯੇ ਕਮਲਲੋਚਨੇ ਅਤੇ ਨਮਃ ਭਦ੍ਰਕਾਲਯੈ ਨਮੋ ਨਿਤਯੰ, ਸਰਸਵਤਯੈ ਨਮੋ ਨਮਃ। ਤੁਹਾਡੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੇ ਅਤੇ ਕਿਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨਗੇ, ਇਹ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਕਦੋਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੱਸ ਦੇਣਗੇ। ਲੋਕ ਪਲਾਸ਼ (ਢੱਕ) ਦੇ ਫੁੱਲ, ਬਿਲ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਗੇਂਦਾ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਣਾਮ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਆਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ। ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੱਖਣਾ ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਪੂਜਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਪੁਰੋਹਿਤ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਕਿੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਘਰ ਵਾਲੇ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇਵੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਬੰਦ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਿਖਣਾ ਵੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮੁੜ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਵਾਤ ਅਤੇ ਕਾਨੇ ਦੀ ਕਲਮ। ਕੁਝ ਘਰ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋਵਾਤ-ਕਲਮ ਪੂਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰੀ ਦਵਾਤ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਦੇਵੀ ਅੱਗੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਲਮ ਉਸ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਕੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਕ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਜਲੀ ਤੱਕ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ; ਜੋ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਕੀ ਖਾਣਾ ਠੀਕ ਹੈ, ਇਹ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਲਓ। ਕੁਝ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਅੰਬ ਦਾ ਬੂਰ ਚਬਾ ਕੇ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਬਸੰਤ ਲਈ ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਦੇਵੀ ਲਈ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਓ; ਬਸੰਤੀ ਰੰਗ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਲ, ਯਾਨੀ ਬੇਰ। ਕੁਲ (ਬੋਰੋਈ) ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੰਗਾਲੀ ਘਰ ਇਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਚੱਖਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਇਆ ਤਾਂ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸਮਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਬੇਰ ਦੇਵੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖੋ; ਇਹ ਅੰਜਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਲੂਣ ਅਤੇ ਮਿਰਚ ਪਾ ਕੇ ਬਣਾਈ ਚਟਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
ਹਾਤੇ ਖੋਰੀ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ
ਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਬਕ ਲਈ ਇਹੀ ਸਵੇਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਹੈ। ਹਾਤੇ ਖੋਰੀ (ਹਾਥੇ ਖੋਰੀ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ) ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਾਕ: ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਜਾਂ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ, ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਬੱਚੇ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸਲੇਟ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚਾਕ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ ਲਿਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਅਕਸਰ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਲੇਟ ਅਤੇ ਚਾਕ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਦੇਵੀ ਅੱਗੇ ਹੀ ਰੱਖੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲੇ। ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਜੈ ਦਸ਼ਮੀ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਸੰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰੰਭਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਕਸ਼ਰਾਭਿਆਸਮ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰੰਭਮ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ।
ਜੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਹਾਤੇ ਖੋਰੀ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੁਕਿੰਗ ਵੇਲੇ ਹੀ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿਓ। ਉਹ ਅੰਜਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਵਾਧੂ ਮਿੰਟ ਰੱਖਣਗੇ।
ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ: ਦਧੀਕਰਮ, ਵਿਸਰਜਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀਤਲਾ ਸ਼ਸ਼ਠੀ
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 12 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ, ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਸ਼ਸ਼ਠੀ ਤਿਥੀ ਹੈ (ਇਹ ਉਸ ਦਿਨ ਤੜਕੇ 3:18 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ)। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰ ਇਸ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫਿਰ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਬਿਲ ਪੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦਧੀਕਰਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੋਧੀਕਰਮਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ: ਮਿੱਠੇ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਰਲਾਏ ਪੋਹੇ ਜਾਂ ਮੁਰਮੁਰੇ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਅ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੂਜਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਵਾਤ ਫਿਰ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਫਿਰ ਵਿਸਰਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰ ਉਸੇ ਦਿਨ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਵਿਸਰਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਦੀ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਫ਼ਲੈਟ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਟੱਬ ਵਿੱਚ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਘੁਲ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਕਿਸੇ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਫ਼ਰੇਮ ਕੀਤੀ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਵਿਸਰਜਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਘਰ ਮੂਰਤੀ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਪੰਚਮੀ 'ਤੇ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸੇ ਦਿਨ ਸ਼ੀਤਲਾ ਸ਼ਸ਼ਠੀ (ਸ਼ੀਤਲ ਸ਼ੋਸ਼ਠੀ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੰਗਾਲੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਘੋਟੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਿਨ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਠੰਢਾ ਗੋਟਾ ਸੇਧੋ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਬਤ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦਾਲ ਦੀ ਰਸੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਪਕਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਮਾਂ ਸ਼ਸ਼ਠੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਘਰ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦੇ; ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਸਮੱਗਰੀ: ਕੀ ਤਿਆਰ ਰੱਖਣਾ ਹੈ
ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਓ। ਜੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਸਮੱਗਰੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛ ਲਓ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਲਿਆਉਣਗੇ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਕੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਰੱਖੋ।
ਪੂਜਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਲਈ
- ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ ਜਾਂ ਹੰਸ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਜਾਂ ਫ਼ਰੇਮ ਕੀਤੀ ਤਸਵੀਰ
- ਚਿੱਟਾ ਜਾਂ ਪੀਲਾ ਕੱਪੜਾ ਵਿਛਾਈ ਚੌਕੀ ਜਾਂ ਸਾਫ਼ ਆਸਣ
- ਘਟ: ਪਿੱਤਲ ਜਾਂ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਕਲਸ਼, ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ, ਅੰਬ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਇੱਕ ਪਾਨ ਦਾ ਪੱਤਾ, ਇੱਕ ਸੁਪਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਬਤ ਨਾਰੀਅਲ
- ਆਲਪੋਨਾ ਲਈ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਘੋਲ
- ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਕਾਪੀਆਂ, ਪੈੱਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਜ਼
- ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰੀ ਦੋਵਾਤ (ਦਵਾਤ) ਅਤੇ ਖਾਗਰ ਕਲਮ, ਯਾਨੀ ਕਾਨੇ ਦੀ ਕਲਮ
- ਹਾਤੇ ਖੋਰੀ ਲਈ: ਸਲੇਟ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਚਾਕ
ਪੂਜਾ ਲਈ
- ਮਿਲ ਜਾਣ ਤਾਂ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਨਾਲ ਗੇਂਦਾ, ਇੰਨੇ ਕਿ ਅੰਜਲੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਆ ਜਾਣ; ਬਿਲ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਦੁੱਬ (ਦੁਰਬਾ)
- ਆਤਪ ਚੌਲ, ਕੱਚੀ ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਸੰਧੂਰ
- ਅਗਰਬੱਤੀ, ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਅਤੇ ਕਪੂਰ
- ਅੰਬ ਦਾ ਬੂਰ, ਅਬੀਰ (ਰੰਗਦਾਰ ਪਾਊਡਰ) ਅਤੇ ਜੌਂ ਦੀਆਂ ਕਰੂੰਬਲਾਂ (ਜੋਬੇਰ ਸ਼ੀਸ਼), ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਇਹ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਭੋਗ ਲਈ
- ਮੌਸਮ ਦੇ ਪੰਜ ਫਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਵੀ, ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ
- ਖਿਚੁਰੀ ਭੋਗ, ਨਾਲ ਲਾਬਰਾ (ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਸਬਜ਼ੀ), ਬੇਗੁਨ ਭਾਜਾ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਜਾਂ ਕੁਲ ਦੀ ਚਟਣੀ; ਪਾਏਸ਼
- ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਲਈ: ਦਧੀਕਰਮ ਵਾਸਤੇ ਖੋਈ (ਮੁਰਮੁਰੇ) ਜਾਂ ਚਿਰੇ (ਪੋਹਾ), ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਿੱਠਾ
- ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੀਤਲਾ ਸ਼ਸ਼ਠੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋ: ਗੋਟਾ ਸੇਧੋ ਲਈ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦਾਲ
ਔਨਲਾਈਨ ਖ਼ਰੀਦਣਾ ਹੈ?* ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਲਓ ਕਿ ਉਹ ਕੀ-ਕੀ ਨਾਲ ਲਿਆਉਣਗੇ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖ਼ੁਦ ਖ਼ਰੀਦਣੀਆਂ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹੋ।
- ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਲੋਟਾ, ਘਟ ਲਈ
- ਲੱਕੜ ਦੀ ਸਲੇਟ, ਹਾਤੇ ਖੋਰੀ ਲਈ
- ਚਿੱਟਾ ਚਾਕ, ਅਪਸਰਾ ਦਾ ਧੂੜ-ਰਹਿਤ ਚਾਕ
- ਚੰਦਨ ਪਾਊਡਰ, ਕਲਾਸਿਕ ਦਾ ਮੈਸੂਰ ਚੰਦਨ, 35 ਗ੍ਰਾਮ; ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਲੇਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
- ਅਖੰਡ ਦੀਵਾ, ਪਿੱਤਲ ਦਾ, ਕੱਚ ਦੇ ਢੱਕਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਾਟ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ
- ਅਖੰਡ ਦੀਵੇ ਦੀਆਂ ਬੱਤੀਆਂ, ਲਗਭਗ 10 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ, ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਜਗਣ ਵਾਲੇ ਦੀਵੇ ਲਈ
- ਅਗਰਬੱਤੀ, ਮੰਗਲਦੀਪ, ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂਆਂ ਵਿੱਚ 226 ਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਡੱਬਾ
- ਕਪੂਰ, ਆਰਤੀ ਲਈ
ਫੁੱਲ, ਫਲ, ਕੁਲ (ਬੇਰ), ਅੰਬ ਦਾ ਬੂਰ ਅਤੇ ਭੋਗ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਲੈਣੀਆਂ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ
ਉੱਪਰ ਲਿਖਿਆ ਸਭ ਕੁਝ ਬੰਗਾਲੀ ਪੂਜਾ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਵਰਾਤਰਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਆਖ਼ਰੀ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੂਲ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਯਾਨੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਜਨਮ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਸੰਤ ਪੰਚਮੀ (ਸ੍ਰੀ ਪੰਚਮੀ) ਵੀ ਉੱਥੇ ਦੇਵੀ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਾਪੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ (ਅਕਸ਼ਰਾਭਿਆਸਮ) ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਾਸਰ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਯੁਧ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨੌਮੀ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਔਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਜੈਦਸ਼ਮੀ ਦੀ ਸਵੇਰ ਵਾਪਸ ਚੁੱਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਰ ਘਰ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ-ਵਡੇਰਿਆਂ ਜਾਂ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਘਰ ਕਿਹੜਾ ਦਿਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀ ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। 2027 ਵਿੱਚ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਨਕਸ਼ਤਰ ਬੁੱਧਵਾਰ 6 ਅਕਤੂਬਰ ਤੜਕੇ 2:15 ਵਜੇ ਤੋਂ ਵੀਰਵਾਰ 7 ਅਕਤੂਬਰ ਤੜਕੇ 4:29 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੌਮੀ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਸਵੇਰੇ 6:28 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ 9 ਅਕਤੂਬਰ ਸਵੇਰੇ 9:02 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੈ।
ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬੁੱਕ ਕਰਨਾ
ਇਹ ਬਹੁਤ ਰੁਝੇਵੇਂ ਵਾਲੀ ਸਵੇਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਨੇ ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਹਰ ਘਰ ਸਵੇਰ ਦੇ ਘੰਟੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੁੱਛ ਲਓ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਬੇਨਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੱਸੋ:
- ਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀ ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੇ ਹੋ (ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਬੰਗਾਲੀ)
- ਤੁਹਾਡਾ ਇਲਾਕਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ
- ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਸਵੀਰ, ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ
- ਬੱਚੇ ਦਾ ਹਾਤੇ ਖੋਰੀ ਹੋਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਵਿਸਰਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋ
ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਪੂਜਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ। ਪੁਰੋਹਿਤ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ ਜਾਂ WhatsApp 'ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਗੇ, ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣਾ ਤੁਸੀਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ: ਕੋਲਕਾਤਾ, ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਦਿੱਲੀ ਜਾਂ ਹੈਦਰਾਬਾਦ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
2027 ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਕਦੋਂ ਹੈ?
ਵੀਰਵਾਰ, 11 ਫ਼ਰਵਰੀ 2027। ਪੰਚਮੀ 11 ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਤੜਕੇ 3:05 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 12 ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਤੜਕੇ 3:18 ਵਜੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
ਸਵੇਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਚਮੀ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਬੰਗਾਲੀ ਘਰ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਅੰਜਲੀ ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਸਵੇਰੇ 6:11 ਵਜੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਭਿਜੀਤ ਮਹੂਰਤ ਸਵੇਰੇ 11:28 ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 12:14 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਦੱਸਣਗੇ।
ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ?
ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਪੈੱਨ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਵੀ ਅਰਾਮ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਾਤੇ ਖੋਰੀ ਕੀ ਹੈ?
ਬੱਚੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲਿਖਣਾ, ਜੋ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ-ਵਡੇਰਾ ਬੱਚੇ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਲੇਟ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚਾਕ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ ਲਿਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ?
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੰਗਾਲੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਜਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਸਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਵਾਜ ਹੈ, ਪੂਜਾ ਦਾ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ।
ਦਧੀਕਰਮ ਕੀ ਹੈ?
ਮਿੱਠੇ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਰਲਾਏ ਮੁਰਮੁਰੇ ਜਾਂ ਪੋਹੇ ਦਾ ਭੋਗ, ਜੋ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ, ਵਿਸਰਜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਅ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਪੁਰੋਹਿਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ। ਘਰ ਦੇ ਜੀਅ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੀਵਾ ਬਾਲ ਕੇ, ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਮੰਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪੂਰੀ ਵਿਧੀ ਲਈ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਹਾਤੇ ਖੋਰੀ ਲਈ, ਜਾਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਵੱਡੇ-ਵਡੇਰੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੂਜਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ।
ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਕਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਦੱਖਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਵਰਾਤਰਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਆਖ਼ਰੀ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਆਂਧਰਾ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਆਯੁਧ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨੌਮੀ ਨੂੰ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦਿਨ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ੍ਰੀ ਪੰਚਮੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
* "ਔਨਲਾਈਨ ਖ਼ਰੀਦਣਾ ਹੈ?" ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ Amazon ’ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀਮਤ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। Amazon Associate ਵਜੋਂ Purohit.app ਨੂੰ ਯੋਗ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ’ਤੇ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਰੈਫ਼ਰਲ ਫ਼ੀਸ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਚੰਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਫ਼ਤ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਚਦੇ ਹਾਂ: ਸਾਡੀਆਂ ਗਾਈਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਤਿਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹੂਰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਛਾਪਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਚਾਂਗ ਨਾਲ ਮਿਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਗੱਲਾਂ - ਸਮੱਗਰੀ, ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣਾ - Purohit.app 'ਤੇ ਹੋਈਆਂ ਅਸਲ ਬੁਕਿੰਗਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੀ ਮੰਨਣਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਸਾਡੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਾਈਡ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੰਨੇ ਨੂੰ ਹੀ ਸਹੀ ਮੰਨੋ।