નામકરણ સંસ્કાર: વિધિ, મુહૂર્ત અને રાશિના અક્ષર
નામકરણ સંસ્કાર એ હિંદુ પરંપરામાં બાળકનું નામ પાડવાનો સંસ્કાર છે, અને હિંદુ જીવનના મહત્ત્વના પડાવો પર થતા સોળ સંસ્કારોમાં તે પાંચમો છે. પરંપરા મુજબ તે જન્મ પછી 11મા કે 12મા દિવસે થાય છે, અથવા પછીથી બાળકના જન્મ નક્ષત્ર પરથી નક્કી કરેલા સારા મુહૂર્તે. પુરોહિત સંકલ્પ અને નાનો હવન કરાવે છે, અને પિતા કે કોઈ વડીલ પસંદ કરેલું નામ બાળકના કાનમાં ધીમેથી કહે છે. ઘણી વાર આ નામ બાળકના જન્મ નક્ષત્ર પરથી આવતા અક્ષરથી શરૂ થતું હોય છે.
નવાં માતા-પિતા માટે નામકરણ ઘણું કરીને પોતાના બાળક માટે યોજેલો પહેલો પૂરો પ્રસંગ હોય છે. આ માર્ગદર્શિકા સાદા શબ્દોમાં બધું સમજાવે છે: મુહૂર્ત કેવી રીતે નક્કી થાય છે, રાશિના અક્ષરની પરંપરા શું છે, વિધિ એક પછી એક કેવી રીતે થાય છે, અને ઘરે શું તૈયાર રાખવું.
નામકરણ સંસ્કાર શું છે?
નામકરણ શબ્દનો અર્થ સીધો જ છે, "નામ કરવું" (નામ એટલે નામ, કરણ એટલે કરવું કે ઘડવું). વૈદિક પરંપરાનાં ઘરગથ્થુ વિધિ-ગ્રંથો, એટલે કે ગૃહ્યસૂત્રો પરથી આવેલી સોળ સંસ્કારોની પરંપરાગત યાદીમાં નામકરણ પાંચમો સંસ્કાર છે. તે જન્મ સમયે થતી વિધિ જાતકર્મ પછી અને બાળકને પહેલી વાર ઘરની બહાર લઈ જવાના સંસ્કાર નિષ્ક્રમણ પહેલાં આવે છે.
આ વિચાર તેની સાદગીમાં જ સુંદર છે. બાળક આખી જિંદગી બીજા કોઈ પણ શબ્દ કરતાં પોતાનું નામ વધારે વાર સાંભળશે, એટલે પરંપરા નામ પાડવાને પવિત્ર કાર્ય ગણે છે: શુભ સમયે, વડીલોની હાજરીમાં, એવી પ્રાર્થના સાથે કે આ નામ બાળકને લાંબું આયુષ્ય, સારું સ્વાસ્થ્ય અને સારું ચારિત્ર્ય આપે.
નામકરણ ક્યારે કરવામાં આવે છે?
સૌથી વધુ પળાતી પ્રથા એ છે કે નામકરણ જન્મ પછી 11મા કે 12મા દિવસે કરવું. ત્યાં સુધીમાં મોટા ભાગના સમાજોમાં પ્રસૂતિ પછીનો શરૂઆતનો સૂતકનો સમય પૂરો થઈ ગયો હોય છે અને માતા તથા બાળક થોડાં સ્થિર થઈ ગયાં હોય છે. છતાં પ્રથા જુદી જુદી હોય છે, અને આ બધી જ રીતો માન્ય છે:
| પ્રથા | સામાન્ય રીતે કોણ પાળે છે |
|---|---|
| જન્મ પછી 11મો દિવસ | આખા ભારતમાં ખૂબ પ્રચલિત, ખાસ કરીને દક્ષિણ ભારતીય અને મહારાષ્ટ્રીય ઘરોમાં |
| જન્મ પછી 12મો દિવસ | ઉત્તર ભારતમાં વ્યાપક; મહારાષ્ટ્રમાં 12મા દિવસે બારસું અને પારણાની વિધિ ઘણી વાર સાથે જ થાય છે |
| 21મો દિવસ (કેટલાંક તેલુગુ કુટુંબોમાં 21મા દિવસે બારસાલા) | આંધ્ર પ્રદેશ અને તેલંગાણાના કેટલાક ભાગો |
| 28મો દિવસ (નૂલુકેટ્ટુ) | કેરળ |
| પહેલા 3 મહિનાની અંદર, પસંદ કરેલા મુહૂર્તે | જે કુટુંબો વહેલું ન કરી શક્યાં હોય, અથવા દૂરથી આવનારા વડીલોની રાહ જોતાં હોય |
| પહેલો જન્મદિવસ અથવા પછીનું કોઈ મુહૂર્ત | આગળની તારીખો ચૂકી ગયા હોય તો પરંપરામાં માન્ય |
જો 11મો કે 12મો દિવસ ચૂકી ગયા હો, તો ચિંતા ન કરશો. મનુસ્મૃતિ (2.30) પોતે જ નામકરણ દસમા કે બારમા દિવસે, "અથવા શુભ તિથિએ, શુભ મુહૂર્તે, શુભ નક્ષત્રમાં" કરવાની છૂટ આપે છે (ટીકાકાર કુલ્લૂક "દસમા" નો અર્થ જન્મના સૂતકના દસ દિવસ પૂરા થયા પછીનો દિવસ, એટલે કે અગિયારમો, એમ કરે છે). પુરોહિતો પણ નિયમિત રીતે જન્મનાં અઠવાડિયાં કે મહિનાઓ પછીની નામકરણની તારીખો કાઢી આપે છે. મહત્ત્વનું એ છે કે સંસ્કાર શ્રદ્ધાથી અને શુભ સમયે થાય, ઉતાવળમાં નહીં.
મુહૂર્ત કેવી રીતે પસંદ થાય છે
જો પ્રસંગ 11મા કે 12મા દિવસે જ હોય, તો પુરોહિત એ દિવસનો કોઈ સારો સમય (શુભ ચોઘડિયું કે લગ્ન) પસંદ કરે છે અને રાહુ કાળ જેવા અશુભ સમય ટાળે છે. જો તમે પછીની તારીખ પસંદ કરતા હો, તો મુહૂર્ત બાળકની જન્મની વિગતો પરથી નક્કી થાય છે:
- જન્મ નક્ષત્ર: જન્મની ક્ષણે ચંદ્ર જે નક્ષત્રમાં હતો તે. નક્ષત્રો 27 છે, અને મુહૂર્ત તથા નામનો અક્ષર, બંનેનો આધાર બાળકનું નક્ષત્ર જ છે.
- જન્મ રાશિ: જન્મ સમયની ચંદ્ર રાશિ, જે નક્ષત્ર પરથી જ નક્કી થાય છે. લોકો બાળકના "રાશિ પરથી નામ" ની વાત કરે ત્યારે આ જ રાશિની વાત હોય છે.
- તિથિ અને વાર: નામકરણ માટે અમુક તિથિઓ અને વાર વધુ સારા ગણાય છે; પુરોહિત અમાસ જેવી તિથિઓ અને બાળકની કુંડળી સાથે મેળ ન ખાતા દિવસો ટાળે છે.
આમાંનું કશું તમારે જાતે ગણવાની જરૂર નથી. બાળકની જન્મ તારીખ, સમય અને સ્થળ પુરોહિતને આપો, એટલે તેઓ નક્ષત્ર અને રાશિ કાઢીને તારીખ સૂચવશે. જો જાણવાની ઇચ્છા હોય, તો અમારા કુંડળી ટૂલ વડે બાળકની જન્મ કુંડળી જાતે બનાવી શકો છો, અને કોઈ પણ દિવસની તિથિ, નક્ષત્ર અને શુભ સમય અમારા દૈનિક પંચાંગ પર જોઈ શકો છો.
રાશિના અક્ષરની પરંપરા: નક્ષત્રના અક્ષર પરથી નામ
નામકરણનો આ ભાગ મોટા ભાગનાં માતા-પિતાએ સાંભળ્યો હોય છે, પણ બહુ ઓછાંને કોઈએ સમજાવ્યો હોય છે. 27 નક્ષત્રોમાંથી દરેકના ચાર ભાગ હોય છે, જેને પાદ (ચરણ) કહે છે, અને દરેક પાદ માટે સંસ્કૃતનો એક અક્ષર નક્કી હોય છે. બાળકનો જન્મ જે પાદમાં થયો હોય તેના પરથી પરંપરા મુજબ બાળકના નામનો પહેલો અક્ષર મળે છે. દરેક રાશિ (ચંદ્ર રાશિ) સળંગ નવ પાદની બનેલી હોવાથી, દરેક રાશિના નવ અક્ષર નક્કી હોય છે.
રાશિઓ અને તેમના નામના અક્ષરોનું પ્રમાણભૂત કોષ્ટક આ રહ્યું:
| રાશિ (ચંદ્ર રાશિ) | નામના અક્ષર |
|---|---|
| મેષ (Aries) | ચૂ, ચે, ચો, લા, લી, લૂ, લે, લો, અ |
| વૃષભ (Taurus) | ઇ, ઉ, એ, ઓ, વા, વી, વૂ, વે, વો |
| મિથુન (Gemini) | કા, કી, કૂ, ઘ, ઙ, છ, કે, કો, હા |
| કર્ક (Cancer) | હી, હૂ, હે, હો, ડા, ડી, ડૂ, ડે, ડો |
| સિંહ (Leo) | મા, મી, મૂ, મે, મો, ટા, ટી, ટૂ, ટે |
| કન્યા (Virgo) | ટો, પા, પી, પૂ, ષ, ણ, ઠ, પે, પો |
| તુલા (Libra) | રા, રી, રૂ, રે, રો, તા, તી, તૂ, તે |
| વૃશ્ચિક (Scorpio) | તો, ના, ની, નૂ, ને, નો, યા, યી, યૂ |
| ધન (Sagittarius) | યે, યો, ભા, ભી, ભૂ, ધા, ફા, ઢા, ભે |
| મકર (Capricorn) | ભો, જા, જી, ખી, ખૂ, ખે, ખો, ગા, ગી |
| કુંભ (Aquarius) | ગૂ, ગે, ગો, સા, સી, સૂ, સે, સો, દા |
| મીન (Pisces) | દી, દૂ, થ, ઝ, ઞ, દે, દો, ચા, ચી |
માતા-પિતા વારંવાર પૂછે છે એવી થોડી વ્યવહારુ વાતો:
- ચોક્કસ અક્ષર પાદ પરથી આવે છે, ફક્ત રાશિ પરથી નહીં. તમારા બાળક માટેનો બરાબર અક્ષર પુરોહિત તમને કહેશે (ઉદાહરણ તરીકે, રોહિણી નક્ષત્રના બીજા પાદમાં જન્મેલા બાળકને "વા" અક્ષર આવે).
- ઘણાં કુટુંબો બે નામ રાખે છે. એક રાશિ નામ, જે અક્ષર પરથી પસંદ થાય છે અને કુંડળી તથા ધાર્મિક વિધિઓમાં વપરાય છે, અને બીજું વ્યાવહારિક (રોજનું) નામ, જે શાળામાં અને દુનિયામાં ચાલે છે. ઘણાં ઘરોમાં નામકરણ વખતે બંને નામ જાહેર કરાય છે.
- અક્ષર એક પરંપરા છે, બંધન નથી. જો તમારું મન કોષ્ટકની બહારના કોઈ નામ પર ઠર્યું હોય, તો મોટા ભાગના પુરોહિતો નક્ષત્ર પરથી આવતું નામ ઔપચારિક રાશિ નામ તરીકે અને પસંદ કરેલું નામ રોજના ઉપયોગ માટે રાખવાનું સૂચવશે. અક્ષરનું પાલન કેટલું કડક રીતે થાય તે અંગે પરંપરાઓ જુદી જુદી છે, એટલે પુરોહિત સાથે મોકળા મને વાત કરો.
નામકરણની વિધિ: એક પછી એક
ચોક્કસ વિધિ પ્રદેશ અને કુટુંબની પરંપરા પ્રમાણે બદલાય છે, પણ પુરોહિત કરાવતા સામાન્ય નામકરણનો ક્રમ આ રીતે ચાલે છે:
- શુદ્ધિ અને તૈયારી: ઘર અને પૂજાની જગ્યા સાફ કરાય છે, નાનું પૂજા સ્થાન ગોઠવાય છે, અને બાળકને નવડાવીને નવાં કપડાં પહેરાવાય છે.
- ગણપતિ પૂજા: દરેક સંસ્કારની શરૂઆત વિઘ્નો દૂર કરવા ભગવાન ગણેશના આવાહનથી થાય છે.
- સંકલ્પ: બાળકને ખોળામાં લઈને માતા-પિતા સંકલ્પ લે છે, જેમાં તેમનાં નામ, ગોત્ર, સ્થળ અને હેતુ બોલાય છે: કે તેઓ બાળકના લાંબા આયુષ્ય અને કલ્યાણ માટે તેનો નામકરણ સંસ્કાર કરી રહ્યાં છે. દરેક શબ્દ પુરોહિત બોલાવે છે.
- પુણ્યાહવાચન અને કળશ પૂજા: કળશ (પવિત્ર પાત્ર)માં અભિમંત્રિત જળ તૈયાર કરીને ઘર અને કુટુંબની શુદ્ધિ માટે છાંટવામાં આવે છે.
- હવન (હોમ): ઘી અને હવન સામગ્રીની આહુતિ સાથે નાનો અગ્નિ વિધિ થાય છે, અને મંત્રો દ્વારા બાળક માટે દેવતાઓ અને નવગ્રહ (નવ ગ્રહો)ના આશીર્વાદ માગવામાં આવે છે.
- નામ જાહેર કરવું અને કાનમાં કહેવું: આ જ પ્રસંગનું હાર્દ છે. પસંદ કરેલું નામ ઘણી વાર પહેલાં ચોખા ભરેલી થાળીમાં સોનાની વીંટી કે હળદરના ગાંઠિયાથી લખાય છે. પછી પિતા (ઘણી પરંપરાઓમાં) અથવા પુરોહિત બાળકના જમણા કાનમાં નામ ધીમેથી કહે છે, અને પરંપરા મુજબ નાની પ્રાર્થના સાથે તેને ફરી ફરી બોલે છે. કેટલાક સમાજોમાં ભેગા થયેલા સૌની સામે નામ મોટેથી જાહેર કરવાનું માન ફોઈ (બુઆ કે અત્તે)ને મળે છે.
- જીભ પર મધ: કેટલીક પરંપરાઓમાં સોનાની વીંટીથી બાળકની જીભ પર મધ કે મધ-ઘીનો નાનકડો સ્પર્શ કરાવાય છે, જે જાતકર્મની વિધિની યાદ અપાવે છે. તમારા કુટુંબની રીત અને બાળકોના ડૉક્ટરની સલાહ પ્રમાણે કરો; ઘણાં કુટુંબો હવે આ ફક્ત પ્રતીકરૂપે કરે છે.
- આશીર્વાદ: વડીલો બાળકને આશીર્વાદ આપે છે, મહેમાનો અક્ષત (આખા ચોખા) અને ફૂલ વરસાવે છે, અને આરતી તથા પ્રસાદ સાથે વિધિ પૂરી થાય છે. પછી કુટુંબ અને મહેમાનો માટે ભોજન હોય છે.
ધાર્મિક ભાગ સામાન્ય રીતે 60 થી 90 મિનિટ ચાલે છે. જો તમે ઇચ્છો કે કોઈ અનુભવી પુરોહિત ઘરે આ વિધિ કરાવે, તો Purohit.app પરથી ચકાસાયેલા પુરોહિત માટે વિનંતી કરી શકો છો. અમે બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ, ચેન્નઈ, પુણે, મુંબઈ અને દિલ્હીમાં નામકરણની પૂજા ગોઠવીએ છીએ, અને તમે ઇચ્છો તો પૂજા સામગ્રી પુરોહિત જ લઈ આવે છે. પુરોહિત આવા પ્રસંગોની તૈયારી કેવી રીતે કરે છે અને તેમને કેવી રીતે કરાવે છે તે સમજવા, પુરોહિત શું કરે છે તે વિશેની અમારી માર્ગદર્શિકા વાંચો.
નામકરણની પ્રાદેશિક રીતો
- બારસાલા (તેલુગુ કુટુંબો): આંધ્ર પ્રદેશ અને તેલંગાણામાં નામકરણને બારસાલા કહે છે, અને તે સામાન્ય રીતે 21મા દિવસે થાય છે. નામ ચોખામાં લખાય છે, બાળકના કાનમાં કહેવાય છે, અને પારણાની વિધિ સામાન્ય રીતે એ જ દિવસે પછી થાય છે.
- પારણાની વિધિ (દક્ષિણ ભારત): કર્ણાટક, તમિલનાડુ અને આંધ્રમાં નામકરણ સાથે તોટ્ટિલ કે ઉય્યાલાની વિધિ થાય છે, જેમાં બાળકને પહેલી વાર સજાવેલા પારણામાં સુવડાવાય છે અને સ્ત્રીઓ હાલરડાં ગાય છે.
- નૂલુકેટ્ટુ / પેરિડલ (કેરળ): મલયાલી ઘરોમાં 28મા દિવસે બાળકનું નામ પડાય છે. પિતા બાળકનો ડાબો કાન નાગરવેલના પાનથી ઢાંકીને જમણા કાનમાં ત્રણ વાર નામ કહે છે, પછી ડાબા કાનમાં; ઉત્તર કેરળના કેટલાક ભાગોમાં આ દાદા કે મામા કરે છે. બાળકની કમરે કાળો દોરો (અરંજાણમ) બાંધવામાં આવે છે.
- બારસું (મહારાષ્ટ્ર): 12મા દિવસે થાય છે. બાળક પારણામાં સૂતું હોય ત્યારે પરંપરા મુજબ ફોઈ નામ બોલે છે, અને સાથે પાળણાનાં (પારણાનાં) ગીતો ગવાય છે.
- ઉત્તર ભારત: નામકરણ ઘણી વાર 11મા દિવસે થાય છે, અથવા પછીના કોઈ મુહૂર્તે સત્યનારાયણ કથા સાથે થાય છે, અને પંડિત જન્મ પત્રી (જન્મ કુંડળી) પરથી અક્ષર કાઢે છે.
- બંગાળ: નામકરણ ઘણી વાર મહિનાઓ પછી થતા અન્નપ્રાશનના પ્રસંગમાં જ સમાઈ જાય છે; જુઓ અન્નપ્રાશન સંસ્કાર વિશેની અમારી માર્ગદર્શિકા.
આમાંની કોઈ રીત બીજી કરતાં વધુ સાચી નથી. મૂળ કાર્ય, એટલે કે શુભ સમયે પ્રાર્થના સાથે બાળકને નામ આપવું, બધે એક જ છે.
માતા-પિતાએ શું તૈયાર રાખવું
- નામ નક્કી કરો (કે થોડાં નામ પસંદ કરી રાખો): નામનો અક્ષર પુરોહિત પાસેથી અગાઉથી જાણી લો, જેથી પૂજાની સવારે દોડધામને બદલે શાંતિથી નામો પસંદ કરી શકો.
- પૂજા સામગ્રી: હળદર, કંકુ, અક્ષત, નાગરવેલનાં પાન અને સોપારી, ફૂલ, ફળ, કળશ, ઘી, હવન સામગ્રી અને કપૂર. મોટા ભાગના પુરોહિતો અગાઉથી ચોક્કસ યાદી આપે છે, અને ઘણા પોતે સામગ્રી લાવી શકે છે.
- ચોખા ભરેલી થાળી નામ લખવા માટે, અને લખવા માટે સોનાની વીંટી કે હળદરનો ગાંઠિયો.
- બાળક માટે નવાં કપડાં, અને માતા-પિતા માટે પરંપરાગત પોશાક. બાળકની એક જોડ વધારાનાં કપડાં હાથવગાં રાખો.
- પારણું, ફૂલોથી સજાવેલું, જો સાથે પારણાની વિધિ પણ કરવાના હો.
- બાળકની સગવડનું આયોજન: વિધિનો સમય બાળકના ધાવણ અને ઊંઘના સમય પ્રમાણે ગોઠવો, રૂમમાં હવાની અવરજવર રાખો, અને બાળક બેઠું હોય ત્યાં હવનનો ધુમાડો હળવો રહે તેનું ધ્યાન રાખો. ધાવણ માટે દરેક પુરોહિત રાજીખુશીથી થોડી વાર રોકાશે.
નામકરણ પછી સંસ્કારોના ક્રમમાં આગળનાં સીમાચિહ્નો છે પહેલું ઘન અન્ન અને પહેલી વાર વાળ ઉતારવા; અન્નપ્રાશન સંસ્કાર અને મુંડન સંસ્કાર વિશેની અમારી માર્ગદર્શિકાઓ આ બંનેને આટલી જ વિગતથી સમજાવે છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
નામકરણ સંસ્કાર શું છે?
નામકરણ એ હિંદુ પરંપરામાં બાળકનું નામ પાડવાનો સંસ્કાર છે, અને સોળ સંસ્કારોમાં પાંચમો છે. કુટુંબ અને પુરોહિતની હાજરીમાં, શુભ સમયે, સંકલ્પ, નાના હવન અને બાળકના કાનમાં નામ કહેવાની વિધિ સાથે બાળકને વિધિવત્ નામ આપવામાં આવે છે.
નામકરણ કયા દિવસે કરવામાં આવે છે?
પરંપરા મુજબ જન્મ પછી 11મા કે 12મા દિવસે. ઘણા સમાજોમાં તે 21મા દિવસે થાય છે (તેલુગુ ઘરોમાં બારસાલા), અને જો શરૂઆતની તારીખો શક્ય ન હોય તો અઠવાડિયાં કે મહિનાઓ પછી સારા મુહૂર્તે કરવું પણ પૂરેપૂરું માન્ય છે.
નામકરણનું મુહૂર્ત કેવી રીતે નક્કી થાય છે?
પુરોહિત બાળકનું જન્મ નક્ષત્ર અને જન્મ રાશિ (ચંદ્ર રાશિ) જુએ છે, પછી કુંડળીને અનુકૂળ તિથિ, વાર અને સમય પસંદ કરે છે, અને રાહુ કાળ જેવા અશુભ સમય ટાળે છે. માતા-પિતાએ ફક્ત બાળકની જન્મ તારીખ, સમય અને સ્થળ આપવાનાં હોય છે.
રાશિનો અક્ષર કે નામનો અક્ષર એટલે શું?
બાળકના જન્મ નક્ષત્રના દરેક ચોથા ભાગ (પાદ) સાથે સંસ્કૃતનો એક અક્ષર જોડાયેલો છે, અને પરંપરા એ અક્ષરથી શરૂ થતું નામ રાખવાની ભલામણ કરે છે. દરેક રાશિ નવ પાદમાં ફેલાયેલી હોવાથી, દરેક ચંદ્ર રાશિના નવ શરૂઆતના અક્ષર હોય છે, ઉદાહરણ તરીકે મેષ રાશિની શરૂઆત માટે ચૂ, ચે, ચો, લા.
શું બાળકના રાશિના અક્ષર સાથે મેળ ન ખાતું નામ રાખી શકાય?
હા, ઘણાં કુટુંબો એવું કરે છે. એક સામાન્ય રીત એ છે કે નક્ષત્રના અક્ષર પરથી આવતું નામ કુંડળી અને વિધિઓમાં વપરાતા ઔપચારિક રાશિ નામ તરીકે રાખવું, અને તમારી પસંદનું નામ રોજના નામ તરીકે. સમાજે સમાજે રિવાજ જુદા હોવાથી પુરોહિત સાથે વાત કરી લો.
બાળકના કાનમાં નામ કોણ કહે છે?
મોટા ભાગની પરંપરાઓમાં પિતા બાળકના જમણા કાનમાં નામ કહે છે, ક્યારેક બીજો કાન નાગરવેલના પાનથી ઢાંકીને, અને કેટલાંક કુટુંબોમાં આ માન પુરોહિત કે ફોઈને મળે છે. ફોઈ મોટેથી નામ જાહેર કરે એ મહારાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ભારતના મોટા ભાગમાં હોંશથી પળાતો રિવાજ છે.
શું નામકરણ વખતે બાળકની જીભ પર મધ મુકાય છે?
કેટલીક પરંપરાઓમાં સોનાની વીંટીથી મધ કે મધ-ઘીનો નાનકડો પ્રતીકરૂપ સ્પર્શ કરાવાય છે, જે રિવાજ જાતકર્મના જન્મ સમયના સંસ્કારો સાથે જોડાયેલો છે. પ્રથાઓ જુદી જુદી છે, અને આજની બાળ-આરોગ્યની સલાહ એક વર્ષથી નાનાં બાળકોને મધ ન આપવાની ચેતવણી આપે છે, એટલે ઘણાં કુટુંબો હવે આ ફક્ત પ્રતીકરૂપે કરે છે. તમારા કુટુંબની પરંપરા અને તમારા ડૉક્ટરની સલાહ પ્રમાણે કરો.
નામકરણની વિધિમાં કેટલો સમય લાગે છે?
ધાર્મિક ભાગમાં સામાન્ય રીતે 60 થી 90 મિનિટ લાગે છે, જેમાં ગણપતિ પૂજા, સંકલ્પ, હવન અને ખુદ નામકરણ આવી જાય છે. પારણાની વિધિ, આશીર્વાદ અને ઉજવણીના ભોજન સાથે, કુટુંબો સામાન્ય રીતે અડધા દિવસના પ્રસંગનું આયોજન કરે છે.
જો 11મા કે 12મા દિવસે નામકરણ ન થઈ શક્યું હોય તો?
કશું ગુમાવ્યું નથી. પરંપરા પોતે જ પસંદ કરેલા મુહૂર્તે પછીથી સંસ્કાર કરવાની જોગવાઈ રાખે છે, અને પુરોહિતો નિયમિત રીતે એક મહિને, ત્રણ મહિને કે પહેલા જન્મદિવસ સાથે પણ નામકરણ કરાવે છે. મહત્ત્વનું એ છે કે તે શ્રદ્ધાથી અને શુભ સમયે થાય.
અમે કેવી રીતે ચકાસીએ છીએ: અમારી માર્ગદર્શિકાઓમાંની તારીખો અને મુહૂર્ત પ્રકાશિત કરતાં પહેલાં પંચાંગ સાથે મેળવવામાં આવે છે, અને વ્યવહારુ વિગતો - સામગ્રી, સમય, દક્ષિણા - Purohit.app પરના સાચા બુકિંગ પર આધારિત છે. પરંપરાઓ સમાજ પ્રમાણે જુદી હોય છે; તમારા પુરોહિતનું માર્ગદર્શન જ માન્ય. આ પાનું અમારી અંગ્રેજી માર્ગદર્શિકાનો અનુવાદ છે. કંઈ જુદું લાગે તો અંગ્રેજી પાનું જ પ્રમાણ માનો.