ਨਾਮਕਰਨ ਸੰਸਕਾਰ: ਵਿਧੀ, ਮਹੂਰਤ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ੀ ਅੱਖਰ
ਨਾਮਕਰਨ ਸੰਸਕਾਰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਣ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਸੰਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਵਾਂ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਜਨਮ ਤੋਂ 11ਵੇਂ ਜਾਂ 12ਵੇਂ ਦਿਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਤੋਂ ਚੁਣੇ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਮਹੂਰਤ ਉੱਤੇ। ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਸੰਕਲਪ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਘਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਨਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਇਹ ਨਾਂ ਉਸ ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਨਾਮਕਰਨ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾ ਪੂਰਾ ਸੰਸਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗਾਈਡ ਇਸ ਨੂੰ ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ: ਮਹੂਰਤ ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਸ਼ੀ ਅੱਖਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ, ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ ਵਿਧੀ, ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਤਿਆਰ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।
ਨਾਮਕਰਨ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀ ਹੈ?
ਨਾਮਕਰਨ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਨਾਂ ਬਣਾਉਣਾ" (ਨਾਮ ਯਾਨੀ ਨਾਂ, ਕਰਨ ਯਾਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਜਾਂ ਕਰਨਾ)। ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਸੂਚੀ ਗ੍ਰਹਿਯ ਸੂਤਰਾਂ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮਕਰਨ ਪੰਜਵਾਂ ਸੰਸਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਤਕਰਮ, ਯਾਨੀ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਸਮਾਂ, ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਮਣ, ਯਾਨੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ, ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਪਣੀ ਸਾਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ। ਨਾਂ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸੁਣੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਂ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਮੰਨਦੀ ਹੈ: ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਕਿ ਇਹ ਨਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਸੁਭਾਅ ਦੇਵੇ।
ਨਾਮਕਰਨ ਕਦੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਿਵਾਜ ਹੈ ਨਾਮਕਰਨ ਜਨਮ ਤੋਂ 11ਵੇਂ ਜਾਂ 12ਵੇਂ ਦਿਨ ਕਰਨਾ, ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ (ਸੂਤਕ) ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਸੰਭਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਰਿਵਾਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:
| ਰਿਵਾਜ | ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੌਣ ਮੰਨਦਾ ਹੈ |
|---|---|
| ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 11ਵਾਂ ਦਿਨ | ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਆਮ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ |
| ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 12ਵਾਂ ਦਿਨ | ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ; ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ 12ਵੇਂ ਦਿਨ ਦਾ ਬਾਰਸਾ ਅਤੇ ਪੰਘੂੜੇ ਦੀ ਰਸਮ ਅਕਸਰ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ |
| 21ਵਾਂ ਦਿਨ (ਕੁਝ ਤੇਲਗੂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ 21ਵੇਂ ਦਿਨ ਬਾਰਸਾਲਾ) | ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ |
| 28ਵਾਂ ਦਿਨ (ਨੂਲੁਕੇਟੁ) | ਕੇਰਲ |
| ਪਹਿਲੇ 3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਕਿਸੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਮਹੂਰਤ ਉੱਤੇ | ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਜੋ ਛੇਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ |
| ਪਹਿਲਾ ਜਨਮਦਿਨ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਕੋਈ ਮਹੂਰਤ | ਜੇ ਪਹਿਲੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਖੁੰਝ ਗਈਆਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਪਰੰਪਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ |
ਜੇ 11ਵਾਂ ਜਾਂ 12ਵਾਂ ਦਿਨ ਖੁੰਝ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਮਨੂ ਦਾ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ (2.30) ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਸਵੇਂ ਜਾਂ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਨਾਂ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, "ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਭ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਸ਼ੁਭ ਮਹੂਰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਭ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਹੇਠ" (ਟੀਕਾਕਾਰ ਕੁੱਲੂਕ "ਦਸਵੇਂ" ਦਾ ਅਰਥ ਜਨਮ ਦੇ ਸੂਤਕ ਦੇ ਦਸ ਦਿਨ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਦਿਨ, ਯਾਨੀ ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਦਿਨ ਕਰਦੇ ਹਨ), ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਨਾਮਕਰਨ ਤਾਰੀਖਾਂ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਇਨੇ ਇਹ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ।
ਮਹੂਰਤ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਜੇ ਸੰਸਕਾਰ 11ਵੇਂ ਜਾਂ 12ਵੇਂ ਦਿਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਬੱਸ ਉਸ ਦਿਨ ਦਾ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ (ਸ਼ੁਭ ਚੌਘੜੀਆ ਜਾਂ ਲਗਨ) ਚੁਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਵਰਗੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ ਚੁਣ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮਹੂਰਤ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਤੋਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
- ਜਨਮ ਨਕਸ਼ੱਤਰ: ਜਨਮ ਦੇ ਪਲ ਚੰਦਰਮਾ ਜਿਸ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਕੁੱਲ 27 ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਹੀ ਮਹੂਰਤ ਅਤੇ ਨਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰ, ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।
- ਜਨਮ ਰਾਸ਼ੀ: ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਦੀ ਚੰਦਰ ਰਾਸ਼ੀ, ਜੋ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਤੋਂ ਹੀ ਤੈਅ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਦੇ "ਰਾਸ਼ੀ ਨਾਂ" ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਸੇ ਰਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਤਿਥੀ ਅਤੇ ਵਾਰ: ਨਾਮਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਤਿਥੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਰ ਚੰਗੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਮੱਸਿਆ (ਅਮਾਵਸ) ਵਰਗੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕੁੰਡਲੀ ਨਾਲ ਨਾ ਮੇਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪ ਕੱਢਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਤਾਰੀਖ, ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਉਹ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ੀ ਕੱਢ ਕੇ ਤਾਰੀਖ ਸੁਝਾ ਦੇਣਗੇ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕੁੰਡਲੀ ਟੂਲ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਆਪ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਨ ਦੀ ਤਿਥੀ, ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਸਾਡੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੰਚਾਂਗ ਉੱਤੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਰਾਸ਼ੀ ਅੱਖਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ: ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਦੇ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਨਾਂ
ਨਾਮਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਘੱਟ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 27 ਨਕਸ਼ੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਚਾਰ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਰਨ (ਪਦ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਚਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅੱਖਰ ਨਿਯਤ ਹੈ। ਬੱਚਾ ਜਿਸ ਚਰਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਰਾਸ਼ੀ (ਚੰਦਰ ਰਾਸ਼ੀ) ਲਗਾਤਾਰ ਨੌਂ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਨੌਂ ਅੱਖਰ ਤੈਅ ਹਨ।
ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਆਮ ਸਾਰਣੀ ਇਹ ਹੈ:
| ਰਾਸ਼ੀ (ਚੰਦਰ ਰਾਸ਼ੀ) | ਨਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰ |
|---|---|
| ਮੇਖ (ਮੇਸ਼) | ਚੂ, ਚੇ, ਚੋ, ਲਾ, ਲੀ, ਲੂ, ਲੇ, ਲੋ, ਅ |
| ਬ੍ਰਿਖ (ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ) | ਈ, ਉ, ਏ, ਓ, ਵਾ, ਵੀ, ਵੂ, ਵੇ, ਵੋ |
| ਮਿਥੁਨ | ਕਾ, ਕੀ, ਕੂ, ਘ, ਙ, ਛ, ਕੇ, ਕੋ, ਹਾ |
| ਕਰਕ | ਹੀ, ਹੂ, ਹੇ, ਹੋ, ਡਾ, ਡੀ, ਡੂ, ਡੇ, ਡੋ |
| ਸਿੰਘ (ਸਿੰਹ) | ਮਾ, ਮੀ, ਮੂ, ਮੇ, ਮੋ, ਟਾ, ਟੀ, ਟੂ, ਟੇ |
| ਕੰਨਿਆ | ਟੋ, ਪਾ, ਪੀ, ਪੂ, ਸ਼, ਣ, ਠ, ਪੇ, ਪੋ |
| ਤੁਲਾ | ਰਾ, ਰੀ, ਰੂ, ਰੇ, ਰੋ, ਤਾ, ਤੀ, ਤੂ, ਤੇ |
| ਬ੍ਰਿਸ਼ਚਕ (ਵ੍ਰਿਸ਼ਚਿਕ) | ਤੋ, ਨਾ, ਨੀ, ਨੂ, ਨੇ, ਨੋ, ਯਾ, ਯੀ, ਯੂ |
| ਧਨੁ | ਯੇ, ਯੋ, ਭਾ, ਭੀ, ਭੂ, ਧਾ, ਫਾ, ਢਾ, ਭੇ |
| ਮਕਰ | ਭੋ, ਜਾ, ਜੀ, ਖੀ, ਖੂ, ਖੇ, ਖੋ, ਗਾ, ਗੀ |
| ਕੁੰਭ | ਗੂ, ਗੇ, ਗੋ, ਸਾ, ਸੀ, ਸੂ, ਸੇ, ਸੋ, ਦਾ |
| ਮੀਨ | ਦੀ, ਦੂ, ਥ, ਝ, ਞ, ਦੇ, ਦੋ, ਚਾ, ਚੀ |
ਕੁਝ ਅਮਲੀ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਮਾਪੇ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ:
- ਠੀਕ ਅੱਖਰ ਚਰਨ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਠੀਕ ਅੱਖਰ ਦੱਸਣਗੇ (ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਰੋਹਿਣੀ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਚਰਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਅੱਖਰ "ਵਾ" ਹੈ)।
- ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਦੋ ਨਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਣਿਆ ਰਾਸ਼ੀ ਨਾਂ, ਜੋ ਕੁੰਡਲੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਹਾਰਕ (ਰੋਜ਼ਾਨਾ) ਨਾਂ, ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਲਈ। ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਨਾਂ ਨਾਮਕਰਨ ਵੇਲੇ ਹੀ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਅੱਖਰ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਬੰਧਨ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਲ ਸਾਰਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਹੁਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਇਹ ਸਲਾਹ ਦੇਣਗੇ ਕਿ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਵਾਲਾ ਨਾਂ ਰਸਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਨਾਂ ਵਜੋਂ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਚੁਣਿਆ ਨਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਲਈ। ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਮੰਨਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰੋ।
ਨਾਮਕਰਨ ਸੰਸਕਾਰ: ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ
ਠੀਕ ਵਿਧੀ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਆਮ ਨਾਮਕਰਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ:
- ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ: ਘਰ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਵੇਦੀ ਸਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਹਾ ਕੇ ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਗਣਪਤੀ ਪੂਜਾ: ਹਰ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਆਵਾਹਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਸੰਕਲਪ: ਮਾਪੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਂ, ਗੋਤ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਮਕਸਦ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ: ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਬੁਲਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
- ਪੁਣਯਾਹਵਾਚਨ ਅਤੇ ਕਲਸ਼ ਪੂਜਾ: ਕਲਸ਼ (ਪਵਿੱਤਰ ਘੜਾ) ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਘਰ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਹਵਨ (ਹੋਮ): ਘਿਓ ਅਤੇ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀਆਂ ਆਹੂਤੀਆਂ ਨਾਲ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਨਵਗ੍ਰਹਿ (ਨੌਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ) ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਨਾਂ ਦੱਸਣਾ ਅਤੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣਾ: ਇਹ ਸੰਸਕਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਨਾਂ ਅਕਸਰ ਪਹਿਲਾਂ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਜਾਂ ਹਲਦੀ ਦੀ ਗੱਠ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਿਤਾ (ਕਈ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ) ਜਾਂ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਕਈ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਦੱਸਣ ਦਾ ਮਾਣ ਭੂਆ (ਬੁਆ ਜਾਂ ਅੱਤੇ) ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
- ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹਿਦ: ਕੁਝ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਜ਼ਰਾ ਜਿੰਨਾ ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ-ਘਿਓ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਤਕਰਮ ਦੀ ਰਸਮ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲੋ; ਹੁਣ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ: ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਮਹਿਮਾਨ ਅਕਸ਼ਤ (ਸਾਬਤ ਚੌਲ) ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਆਰਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਹਿੱਸਾ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 60 ਤੋਂ 90 ਮਿੰਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੋਈ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਘਰ ਆ ਕੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਉਣ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ Purohit.app ਰਾਹੀਂ ਪਰਖੇ ਹੋਏ ਪੁਰੋਹਿਤ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ; ਅਸੀਂ ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਚੇਨਈ, ਪੁਣੇ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮਕਰਨ ਪੂਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਆਪ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਜਿਹੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਾਡੀ ਗਾਈਡ ਪੁਰੋਹਿਤ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਦੇਖੋ।
ਨਾਮਕਰਨ ਦੇ ਇਲਾਕਾਈ ਰੂਪ
- ਬਾਰਸਾਲਾ (ਤੇਲਗੂ ਪਰਿਵਾਰ): ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਨਾਮਕਰਨ ਨੂੰ ਬਾਰਸਾਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 21ਵੇਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਂ ਚੌਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਪੰਘੂੜੇ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਪੰਘੂੜੇ ਦੀ ਰਸਮ (ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ): ਕਰਨਾਟਕ, ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਵਿੱਚ ਨਾਮਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਤੋਟਿਲ ਜਾਂ ਉੱਯਾਲਾ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਜੇ ਹੋਏ ਪੰਘੂੜੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲੋਰੀਆਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਨੂਲੁਕੇਟੁ / ਪੇਰਿਡਲ (ਕੇਰਲ): ਮਲਿਆਲੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਂ 28ਵੇਂ ਦਿਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਖੱਬੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਪਾਨ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਢਕ ਕੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਨਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਖੱਬੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ; ਉੱਤਰੀ ਕੇਰਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜਾਂ ਨਾਨਾ, ਜਾਂ ਮਾਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਲੱਕ ਦੁਆਲੇ ਕਾਲਾ ਧਾਗਾ (ਅਰਞਾਣਮ) ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਬਾਰਸਾ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ): ਇਹ 12ਵੇਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਾ ਪੰਘੂੜੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਾਲਣਾ (ਪੰਘੂੜੇ) ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਭੂਆ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
- ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ: ਨਾਮਕਰਨ ਅਕਸਰ 11ਵੇਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮਹੂਰਤ ਉੱਤੇ ਸਤਿਨਾਰਾਇਣ ਕਥਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਜੀ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ (ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ) ਤੋਂ ਅੱਖਰ ਕੱਢਦੇ ਹਨ।
- ਬੰਗਾਲ: ਉੱਥੇ ਨਾਂ ਰੱਖਣਾ ਅਕਸਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੌਲ ਖਵਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਡੀ ਅੰਨਪ੍ਰਾਸ਼ਨ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਗਾਈਡ ਦੇਖੋ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਦੂਜੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੂਲ ਗੱਲ, ਯਾਨੀ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦੇਣਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ ਹੈ।
ਮਾਪੇ ਕੀ ਤਿਆਰ ਰੱਖਣ
- ਨਾਂ ਪੱਕਾ ਕਰੋ (ਜਾਂ ਕੁਝ ਨਾਂ ਚੁਣ ਕੇ ਰੱਖੋ): ਨਾਂ ਦਾ ਅੱਖਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਲਵੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਪੂਜਾ ਵਾਲੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਨਾਂ ਚੁਣ ਸਕੋ।
- ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ: ਹਲਦੀ, ਕੁਮਕੁਮ, ਅਕਸ਼ਤ, ਪਾਨ ਦੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਸੁਪਾਰੀ, ਫੁੱਲ, ਫਲ, ਕਲਸ਼, ਘਿਓ, ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਕਪੂਰ। ਬਹੁਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਭੇਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਸਮੱਗਰੀ ਆਪ ਵੀ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਥਾਲੀ ਨਾਂ ਲਿਖਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਜਾਂ ਹਲਦੀ ਦੀ ਗੱਠ।
- ਬੱਚੇ ਲਈ ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ, ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵਾ। ਬੱਚੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਜੋੜਾ ਹੱਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖੋ।
- ਪੰਘੂੜਾ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਘੂੜੇ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।
- ਬੱਚੇ ਦੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਯੋਜਨਾ: ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਅਤੇ ਸੌਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਰੱਖੋ, ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਆਉਂਦੀ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਬੱਚਾ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਹਵਨ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਘੱਟ ਰਹੇ। ਹਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਲਈ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੁਕ ਜਾਵੇਗਾ।
ਨਾਮਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਹਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਠੋਸ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਾਲ ਉਤਾਰਨੇ; ਸਾਡੀਆਂ ਅੰਨਪ੍ਰਾਸ਼ਨ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮੁੰਡਨ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗਾਈਡਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਨਾਮਕਰਨ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀ ਹੈ?
ਨਾਮਕਰਨ ਨਾਂ ਰੱਖਣ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਸੰਸਕਾਰ ਹੈ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਵਾਂ। ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ, ਸੰਕਲਪ, ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਹਵਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਮਕਰਨ ਕਿਹੜੇ ਦਿਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮ ਤੋਂ 11ਵੇਂ ਜਾਂ 12ਵੇਂ ਦਿਨ। ਕਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਇਹ 21ਵੇਂ ਦਿਨ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਤੇਲਗੂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਰਸਾਲਾ), ਅਤੇ ਜੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤਾਰੀਖਾਂ ਸੰਭਵ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਮਹੂਰਤ ਉੱਤੇ ਕਰਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ।
ਨਾਮਕਰਨ ਦਾ ਮਹੂਰਤ ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਅਤੇ ਜਨਮ ਰਾਸ਼ੀ (ਚੰਦਰ ਰਾਸ਼ੀ) ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਕੁੰਡਲੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਤਿਥੀ, ਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਵਰਗੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਤਾਰੀਖ, ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ਦੱਸਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ੀ ਅੱਖਰ ਜਾਂ ਨਾਂ ਦਾ ਅੱਖਰ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਦੇ ਹਰ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ (ਚਰਨ) ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅੱਖਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਉਸ ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨਾਂ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਰਾਸ਼ੀ ਨੌਂ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਚੰਦਰ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਨੌਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੱਖਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਮੇਖ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਚੂ, ਚੇ, ਚੋ, ਲਾ।
ਕੀ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਨਾਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰਾਸ਼ੀ ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਾ ਖਾਂਦਾ ਹੋਵੇ?
ਹਾਂ, ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਦੇ ਅੱਖਰ ਵਾਲਾ ਨਾਂ ਕੁੰਡਲੀ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਲਈ ਰਸਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਨਾਂ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਸੰਦ ਦਾ ਨਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨਾਂ ਵਜੋਂ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਿਵਾਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।
ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਕੌਣ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਬਹੁਤੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਦੂਜੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਪਾਨ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਢਕ ਕੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਣ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀ ਜਾਂ ਭੂਆ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭੂਆ ਵੱਲੋਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਦੱਸਣਾ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿਆਰਾ ਰਿਵਾਜ ਹੈ।
ਕੀ ਨਾਮਕਰਨ ਵੇਲੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਕੁਝ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਨਾਲ ਜ਼ਰਾ ਜਿੰਨਾ ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਘਿਓ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਰਿਵਾਜ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਜਾਤਕਰਮ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਰਿਵਾਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇਣ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲੋ।
ਨਾਮਕਰਨ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?
ਧਾਰਮਿਕ ਹਿੱਸਾ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 60 ਤੋਂ 90 ਮਿੰਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਣਪਤੀ ਪੂਜਾ, ਸੰਕਲਪ, ਹਵਨ ਅਤੇ ਨਾਂ ਰੱਖਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪੰਘੂੜੇ ਦੀ ਰਸਮ, ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਅਸੀਂ 11ਵੇਂ ਜਾਂ 12ਵੇਂ ਦਿਨ ਨਾਮਕਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਤਾਂ?
ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵਿਗੜਿਆ। ਪਰੰਪਰਾ ਆਪ ਹੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਮਹੂਰਤ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਛੋਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਜਾਂ ਪਹਿਲੇ ਜਨਮਦਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਨਾਮਕਰਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਇਨੇ ਇਹ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਚਦੇ ਹਾਂ: ਸਾਡੀਆਂ ਗਾਈਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਤਿਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹੂਰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਛਾਪਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਚਾਂਗ ਨਾਲ ਮਿਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਗੱਲਾਂ - ਸਮੱਗਰੀ, ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣਾ - Purohit.app 'ਤੇ ਹੋਈਆਂ ਅਸਲ ਬੁਕਿੰਗਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੀ ਮੰਨਣਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਸਾਡੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਾਈਡ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੰਨੇ ਨੂੰ ਹੀ ਸਹੀ ਮੰਨੋ।